Londra Queen Mary Üniversitesi (PHURI) ve Norveç Spor Bilimleri Okulu’ndan araştırmacılar, yedi gün boyunca sadece su içen 12 sağlıklı gönüllüyü izledi. Kan örnekleri her gün alındı ve modern proteomik yöntemler kullanılarak plazmadaki yaklaşık 3.000 protein izlendi.
Beklendiği gibi, ilk iki ila üç gün içinde vücut glikoz kullanmaktan depolanmış yağı tüketmeye geçti. Katılımcılar ortalama 5,7 kg kilo kaybetti; bunun bir kısmı yağ, bir kısmı kas ve diğer dokulardan oluşuyordu. İlginç bir şekilde normal diyete döndükten üç gün sonra, kaybedilen kas kütlesinin çoğu geri kazanılırken, yağ kaybı aynı kaldı.
Vücudun moleküler yapısı 3 günde nasıl dönüşüyor?
Araştırmada en beklenmedik durum daha sonra oldu. Büyük ölçekli moleküler değişiklikler hemen gerçekleşmedi. İncelenen proteinlerin üçte birinden fazlasının konsantrasyonu üçüncü günde değişti. Hücre dışı matrisle ilişkili proteinler özellikle güçlü bir şekilde değişti. Ayrıca bu değişiklikler tüm gönüllülerde oldukça benzerdi ve koordineli bir yanıtı gösteriyordu.
Araştırmacılar bulgularını büyük genetik çalışmalarla karşılaştırdı. İltihaplanmayı ve çeşitli hastalıkların riskini etkileyen yollarla, ayrıca sinir sisteminin yapısı ve desteği için önemli olan proteinlerle olası bağlantılar keşfetti. Bu da oruç tutmanın yaşlanma süreçlerini, metabolik ve nörolojik bozuklukları etkilemede potansiyel bir araç olarak önemine olan ilgiyi artırıyor.
Fakat bilim insanları, uzun süreli oruç tutmanın risksiz olmadığını vurguluyor. Önceki çalışmalar, birkaç gün süren su oruçlarının iltihaplanmayı, trombosit aktivasyonunu ve kan pıhtılaşma sisteminde değişiklikleri artırabileceğini gösteriyor. Dehidratasyon, elektrolit dengesizlikleri, baş dönmesi, kas kaybı ve kronik hastalığı olan kişilerde komplikasyonlar olası görünüyor. Bu nedenle de tıbbi gözetim olmadan birkaç gün süren yiyecekten uzak durma deneyleri riskli olmaya devam ediyor.
Araştırmacılara göre oruç tutmanın en ilginç etkileri, birçok kişinin düşündüğünden daha sonra ortaya çıkıyor. Kısa aralıklarla değil, birkaç gün boyunca tamamen yiyecekten uzak durulduktan sonra görünmeye başlıyor. Bu durum, insanları haftalarca sadece suyla beslenmeye zorlamadan, oruç tutmanın faydalı etkilerini taklit eden ilaçların geliştirilmesine potansiyel olarak yardımcı olabiliyor.