Uluslararası bir gökbilimci ekibi, evrendeki en eski yıldızların patlamaları sırasında oluşan uzak bir galakside kimyasal elementler keşfetti. Söz konusu galaksi, Büyük Patlama’dan 290 milyon yıl sonra var olan JADES-GS-z14-0 olarak belirtiliyor.
Bilim insanları spektral analiz kullanarak, ilk nesil dev yıldızlar tarafından fırlatılan maddeye özgü oranlarda karbon, oksijen ve neonun varlığını ortaya çıkardı. İşte detaylar…
Bilim insanlarından evrenin karanlık çağlarına ışık tutan keşif
Nesnenin kütlesi yaklaşık 500 milyon yıldız kütlesi olarak belirtiliyor. Yeni yıldızlar yılda 20 yıldız kütlesi oranında oluşuyor. Bu da böylesine genç bir evren için oldukça yoğun bir oran olarak kayıtlara geçiyor.
Kızıla kayma 14,32’ye ulaşarak JADES-GS-z14−0’ı detaylı olarak incelenen en uzak galaksilerden biri haline getiriyor. Gazındaki ağır elementlerin bolluğu Güneş’inkinden yaklaşık 10 kat daha düşük görünüyor. Fakat karbon-oksijen oranı modern değerlerin önemli ölçüde üzerinde seyrediyor.
Paylaşılan veriler, James Webb Uzay Teleskobu’ndaki NIRSpec spektrografı kullanılarak elde ediliyor. Bu cihaz, yakın kızılötesi aralığında çalışır ve ışığı yüksek çözünürlükle bileşen dalga boylarına ayırıyor. Gözlemler, özellikle de ilk galaksilerin oluşumunu incelemeyi amaçlayan JADES programının bir parçası olarak gerçekleştiriliyor. Ayrıca pozlama süresinin 28 saati aştığı da ekleniyor.
Evrende başka elementler bulunmadığı için, ilk yıldızlar yalnızca hidrojen ve helyumdan oluşuyordu. Süpernova patlamalarıyla hayatlarını sonlandıran bu dev cisimler, çekirdeklerinde sentezledikleri karbon, oksijen ve diğer elementlerle çevre uzayı zenginleştirdi. Sonraki nesil yıldızlar bu zenginleştirilmiş maddeden oluşarak, evrenin kimyasal çeşitliliğini kademeli olarak artırdı.
Keşfedilen bileşim, evrenin 300 milyon yıldan daha genç olmasına rağmen JADES-GS-z14-0’ın en az bir yıldız nesli geçirdiğini gösteriyor. Bu da yıldız oluşumunun ve kimyasal evrimin daha önce düşünüldüğünden çok daha hızlı gerçekleştiği anlamına geliyor.
Büyük Patlama’dan bu yana geçen 290 milyon yılda, evrenin birkaç nesil yıldız içeren tam teşekküllü bir galaksi oluşturmak için yeterli ağır elementi hazırlamaya vakti olmadığı düşünülüyordu. Doğanın sandığımızdan çok daha aceleci olduğu ortaya çıktı. Bu da erken evren modellerimizin ciddi şekilde gözden geçirilmesi gerektiği anlamına geliyor.