Ukrayna'da Starshield kısıtlaması kalktı, tartışma sürüyor

Ukrayna ordusunun kullandığı SpaceX uydu iletişim hizmetlerinde, hızlı hareket eden araçların bağlantısını kesen sınırlamaların kaldırıldığı açıklandı. Savunma Bakanı Yevhenii Khmara, 24 Ekim Cumartesi günü izleme sistemlerinin Starlink ve askeri kullanıma yönelik Starshield hizmetlerinde normal çalışma koşullarına dönüş kaydettiğini söyledi. Bakanlığın açıklamasına göre bağlantı, saatte 400 kilometrenin üzerindeki hareket hızlarında da kararlılığını koruyor.

Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de aynı gün hizmetlerin kısıtlamalardan önceki seviyelerine döndüğünü doğruladı. İyileşmenin gece başladığını, sabah saatlerinde hızların ihtiyaç duyulan düzeye ulaştığını belirtti. Zelenskiy, bağlantının cephe lojistiği ve Rusya'nın jet motorlu Şahid dronlarına karşı savunma açısından önemini vurguladı. Savunma Bakanlığı ise sistemlerin performansını izlemeyi ve kaydetmeyi sürdürüyor.

Sınır, internet hızına değil dronun uçuşuna uygulanıyordu

Krizin merkezindeki 160 ve 400 kilometre/saat değerleri, internetin indirme veya yükleme hızını ifade etmiyor. Bu rakamlar, uyduya bağlı terminali taşıyan dronun ya da başka bir ekipmanın hareket hızını gösteriyor. Kısıtlama sırasında araç belirli bir hızın üzerine çıktığında bağlantı kesiliyordu. Bu nedenle sorun, daha yavaş veri aktarımının ötesinde, uçuş halindeki araçla iletişimin kaybedilmesine yol açıyordu.

Yaklaşık on gün süren aksaklık döneminde Ukrayna dronları, saatte yaklaşık 100 mil, yani 161 kilometre hızda bağlantı kaybıyla karşılaştı. Komutanlar bazı dronların kaybedildiğini ve görevlerin aksadığını bildirdi. Daha düşük hızlarda uçmak zorunda kalan araçlar ise hedeflerine ulaşırken daha savunmasız hale geldi. Kısıtlamalar, Rus hedeflerine yönelik görevlerle birlikte, yaklaşan saldırı dronlarını durdurmak için kullanılan önleyici dronları da etkiledi.

Merkezi açıklamaya rağmen sahadaki ilk bildirimler bütünüyle aynı değildi. CNN'e konuşan Donetsk bölgesindeki bir kaynak, cumartesi sabahı kendi bölgelerinde saatte 160 kilometrelik sınırın sürdüğünü söyledi. Zelenskiy'nin normalleşmeyi doğrulayan açıklaması günün ilerleyen saatlerinde geldi. Ukrayna ordusu sistemlerin azami çalışma hızını kamuoyuyla paylaşmadığı için açıklanan 400 kilometre/saat değeri de teknik üst sınır olarak değerlendirilemiyor.

Musk ticari hizmeti işaret etti, Kiev itiraz etti

Elon Musk, cumartesi günü X'te yaptığı açıklamada Ukrayna ordusunun ticari Starlink hizmetini saldırı amaçlı dron operasyonlarında kullanarak hizmet koşullarını ihlal ettiğini öne sürdü. Bu kullanıma imkân veren açığın önceki hafta kapatıldığını söyledi. Starshield içinse farklı bir sorumluluk çerçevesi çizdi ve sistemin ABD hükümetinin kontrolünde olduğunu belirtti.

Ukrayna tarafından bu açıklamaya itiraz geldi. Eski Savunma Bakanlığı danışmanı Serhii Sternenko, hareket halindeki uydu terminallerinin özel bir listeye alınarak askeri Starshield hizmetine bağlanması gerektiğini söyledi. The Kyiv Independent'ın aktardığı açıklamasında Sternenko, uydu bağlantısı gerektiren dron görevlerinin ticari Starlink üzerinden yürütüldüğü iddiasını reddetti.

Terminal kullanımını düzenleyen kayıt sistemi daha önce de gündeme gelmişti. Ukrayna Savunma Bakanlığı, 2 Şubat 2026'da SpaceX ile koordineli bir yetkilendirme listesi uygulamasını duyurmuştu. Bakanlık, Rus güçlerinin ticari terminalleri dronlara yerleştirmesini engellemeyi amaçlayan düzenlemede, yetkilendirilen cihazların sabit konumda veya düşük hareket hızlarında çalışmasına izin verileceğini açıklamıştı. Askeri haberleşme yetkililerinin terminal bilgilerini DELTA sistemine girmesi istenmişti.

İlgili haberlerİnekler için Starlink destekli akıllı tasmalar geliştirildiSpaceX, ABD'de dördüncü operatör olmak için 80 bin baz istasyonu arıyorStarlink şimdi de cep telefonu operatörlüğüne soyunuyor!

Trump'ın telefon görüşmesine ilişkin çelişkili açıklamalar

The Wall Street Journal, Trump'ın 21 Ekim Çarşamba günü Musk'ı arayarak Ukrayna'nın Starshield erişimindeki sınırlamaların kaldırılmasını istediğini bildirdi. CNN de görüşmeden haberdar bir kaynağa dayanarak Trump'ın hizmetin tamamen geri getirilmesi için Musk ile temas kurduğunu aktardı.

Trump ise cuma günü gazetecilere Musk ile bu konuda konuşmadığını, sorun devam ederse konuşabileceğini söyledi. Cumartesi günü Ukrayna hakkında Musk ile görüştüğünü kabul etti ancak görüşmenin içeriğini açıklamadı. Kısıtlamayı kendisinin getirmediğini savunan Trump, Musk'ın da sorumlu olduğunu düşünmediğini belirtmişti.

Tartışma ABD Kongresi'ne de taşındı. ABC News'in haberine göre iki partiden senatörler, Pentagon'un bağımsız genel müfettişinden kesintiler hakkında resmi soruşturma başlatmasını istedi. Ukrayna Savunma Bakanı Khmara ise bağlantının düzelmesini, Zelenskiy'nin üst düzey temasları ve Washington ile doğrudan diyaloğun sonucu olarak değerlendirdi.

Starlink ile Starshield arasındaki fark neden önemli?

SpaceX, Starlink'i tüketiciler ve ticari müşteriler için geliştirirken Starshield'i devletlerin güvenlik ihtiyaçlarına yönelik konumlandırıyor. Starshield'in kapsamı güvenli haberleşmenin yanında yeryüzü gözlemini ve müşterilere ait sensörlerin veya başka faydalı yüklerin uydu platformlarına yerleştirilmesini de içeriyor. Şirketin teknik tanımında, Starlink'in uçtan uca veri şifrelemesine ek olarak hassas görevler için ilave kriptografik yetenekler sunuluyor.

İki hizmetin farklı amaçlarla sunulması, altyapılarının bütünüyle ayrı olduğu anlamına gelmiyor. Starshield'in güvenli haberleşme hizmetleri Starlink uydu ağından da yararlanıyor. FedScoop'un Ağustos 2025'te ABD Uzay Sistemleri Komutanlığından aldığı bilgiye göre, o yıl yaşanan bir Starlink kesintisi Starshield erişimini de etkilemişti. Aynı haberde ABD Sahil Güvenliği, bazı Starshield antenlerinin her iki hizmete de bağlanabildiğini açıklamıştı.