Savunma Sanayi

SİPER Ürün-2'den uçuş sırasında hedef değiştirme testi

SİPER Ürün-2, ilk hedefe doğru ateşlendikten sonra uçuş sırasında yeni bir hedefe yönlendirilerek imha gerçekleştirdi. Test kapsamında deniz yüzeyine yakın seyreden hedeflere angajman, ara safha ve terminal güdüm yetenekleri de sınandı.

SİPER Ürün-2'den uçuş sırasında hedef değiştirme testi

Türkiye'nin uzun menzilli bölge hava ve füze savunma sistemi SİPER Ürün-2, ateşleme sonrasında hedefini değiştirdiği bir atış testini tamamladı. Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün 25 Ekim 2026'da duyurduğu denemede füze, başlangıçta belirlenen hedefe doğru fırlatıldı. Uçuş devam ederken hedef bilgisi güncellendi ve füze yeni hedefe yönelerek onu imha etti.

ROKETSAN, uçuş sırasında hedef değiştirme kabiliyetinin bu atışta ilk kez başarıyla gösterildiğini açıkladı. Böylece SİPER Ürün-2'nin test sürecinde, ateşlemeden sonra değişen angajman kararını uygulayabildiği bir senaryo da denenmiş oldu. Buradaki değişiklik, aynı hedefin hareketine göre rotanın düzeltilmesinden farklı olarak füzenin ikinci bir hedefe yönlendirilmesini kapsıyor.

Görgün, kazanılan kabiliyetin Çelik Kubbe'nin uzun menzilli katmanını güçlendirdiğini ve değişken tehditlere karşı tepki kapasitesini artırdığını belirtti. Yaklaşık 1.000 alt yüklenicinin SİPER projesinde görev aldığını da aktaran Görgün, bu firmaların proje boyunca teknik yetkinliklerini ve nitelikli insan kaynağını geliştirdiğini söyledi.

Hedef değişikliği güdüm zincirini de sınadı

ASELSAN'ın paylaşımı, atışın teknik kapsamına ilişkin ayrıntıları ortaya koydu. Şirket, SİPER 2'nin denize yakın seyreden hedeflere karşı angajman kabiliyetlerini başarıyla uyguladığını bildirdi. İlk hedefe angajman ve ateşlemenin ardından ikinci hedefe geçiş yapılırken ara safha güdüm ve terminal güdüm yetenekleri de test edildi. Dolayısıyla deneme, hedef bilgisinin değiştirilmesinden son yaklaşmaya kadar uzanan süreci kapsadı.

Ara safha güdümü, füzenin fırlatılmasının ardından hedefin bulunduğu bölgeye doğru ilerlediği uçuş bölümündeki yönlendirmeyi ifade ediyor. Terminal güdüm ise önlemenin son aşamasını oluşturuyor. Bu ayrım, yeni hedef bilgisinin alınmasıyla hedefe son yaklaşmanın birbirini tamamlayan, ancak farklı görevler olduğunu gösteriyor.

ASELSAN'ın SİPER 1 ve SİPER 2 için yayımladığı teknik broşürde iki yönlü veri bağı ile radyo frekans arayıcı başlık kullanan terminal güdüm yer alıyor. Veri bağı, füze ile sistem arasında uçuş boyunca bilgi aktarımını sağlayan bağlantıyı oluşturuyor. ROKETSAN'ın ürün dokümanında da veri bağıyla desteklenen, küresel konumlama sistemi yardımlı ataletsel ara safha güdümü ve aktif radar arayıcı başlık belirtiliyor.

SİPER sisteminin fırlatıcısı. Görsel: SSB / Anadolu Ajansı (2023 arşivi)
SİPER sisteminin fırlatıcısı. Görsel: SSB / Anadolu Ajansı (2023 arşivi) Görsel: SSB / Anadolu Ajansı’nda yayımlanan test görüntüsü

Ateşlemeden sonra karar değişebilmesi ne sağlıyor?

Hava savunmasında hedeflerin konumu ve oluşturduğu tehdit, füze havadayken değişebiliyor. İlk hedefin başka bir savunma unsuru tarafından etkisizleştirilmesi veya daha öncelikli bir tehdidin ortaya çıkması, angajman kararının yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. Uçuşta hedef değiştirme, bu tür durumlarda ateşlenmiş mühimmatın başka bir hedefe yönlendirilmesine imkân verebilecek bir yetenek.

Bu nedenle testin öne çıkan tarafı, önleme kararının fırlatma anıyla sınırlı kalmaması. Füzenin yeni görevi alması, rotasını buna göre değiştirmesi ve son yaklaşmayı tamamlaması gerekiyor. Bununla birlikte açıklanan senaryo, belirli bir angajmanın sonucunu gösteriyor. Farklı hedef türleri ve uçuş koşulları için yürütülen testlerin her biri, sistemin geliştirme sürecinde ayrı bir başlığı oluşturuyor.

Füzenin arkasında radar ve komuta ağı bulunuyor

SİPER'in çalışma yapısı, fırlatma aracından daha geniş bir alana yayılıyor. ASELSAN'ın broşürüne göre batarya seviyesinde atış kontrol merkezi, atış kontrol radarı, füze fırlatma sistemleri ve füze yeniden yükleme araçları bulunuyor. Haberleşme sistemleri bu unsurların bağlantısını sağlarken üst seviyede komuta kontrol merkezi ve uzun menzilli gözetleme radarı görev yapıyor.

Sistemin özellikleri arasında farklı radarlardan gelen hedef bilgilerinin birleştirilmesi, tehdit değerlendirmesi ve silah tahsisi de yer alıyor. Angajmanlar manuel, yarı otomatik veya otomatik yürütülebiliyor. Bu yapı, hedefin tespitinden hangi füzenin kullanılacağına kadar uzanan karar sürecini destekliyor. Uçuş sırasında verilen yeni hedef görevi de bu bilgi ve komuta akışının bir parçası.

ASELSAN, SİPER 2 için azami önleme menzilini 150 kilometrenin üzerinde, önleme irtifasını 30 kilometre olarak veriyor. Teknik broşürde 360 derece kapsama, 100 hedef izi, batarya seviyesinde 10 hedefe angajman ve 20 füzeye güdüm kapasitesi belirtiliyor. Her fırlatma sistemi altı füze taşıyabiliyor. Bunlar sistemin teknik özellikleri olarak sunuluyor, son atışın hangi mesafe ve irtifada gerçekleştirildiğini açıklamıyor.

İlk atıştan yeni angajman senaryosuna

SİPER projesi, Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda ASELSAN, ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE iş ortaklığıyla yürütülüyor. Ürün-2'nin Sinop Test Merkezi'nde gerçekleştirilen ilk atışlı testi 26 Ağustos 2023'te duyurulmuştu. O denemede uçuş koşullarında veri toplanması ve elde edilen bilgilerin sonraki geliştirme faaliyetlerinde kullanılması amaçlanmıştı.

SSB'nin ilk atışa ilişkin açıklaması, iki ürün arasındaki ortak altyapıyı da ortaya koymuştu. Ürün-2, radarlar, komuta kontrol, füze fırlatma ve haberleşme sistemleri bakımından Ürün-1 ile aynı yer sistemlerini kullanacak şekilde geliştirildi. İkinci ürünün farkı, daha uzun menzil ve daha yüksek irtifada etkili olacak füze kabiliyetiyle tanımlandı.

Görgün, 16 Haziran 2026'da duyurduğu başka bir testte SİPER 2'nin manevra yapan hedefi imha ettiğini açıklamıştı. Haziran ayındaki deneme hareket eden hedefin takibi ve önlenmesine odaklanırken son açıklanan atışta, füzenin uçuş sırasında başka bir hedefe geçirilmesi sınandı. Böylece geliştirme sürecine farklı bir angajman senaryosu daha eklendi.

Kaynaklar: Dirilis Postası · Yeni Şafak · Anadolu Ajansı · ASELSAN · ROKETSAN · Anadolu Ajansı (mobile.aa.com.tr) · Anadolu Ajansı (aa.com.tr) · TRT Avaz

Görsel: SSB / TRT Avaz’da yayımlanan test görüntüsü, SSB / Anadolu Ajansı’nda yayımlanan test görüntüsü