Bilgisayar

AMD'nin Medusa APU'ları HIPRT destek listesine girdi

AMD, HIPRT 3.2 ön sürümünde Zen 6 tabanlı Medusa APU ailesine ait üç grafik hedefi için destek ekledi. Işın izleme kütüphanesinin yeni sürümü, CUDA 13 uyumluluğunun yanı sıra görüntü oluşturma yazılımlarını ilgilendiren performans ve veri yapısı değişiklikleri getiriyor.

AMD'nin Medusa APU'ları HIPRT destek listesine girdi

AMD, gelecek nesil Medusa APU'larına yönelik yazılım hazırlıklarını HIPRT kütüphanesine taşıdı. Şirketin 21 Ekim'de yayımladığı HIPRT 3.2 sürümünde GFX1170, GFX1171 ve GFX115E grafik hedefleri Medusa adı altında listelendi. 

HIP programlama arayüzüyle geliştirilen uygulamalara ışın izleme işlevleri sağlayan kütüphane, Blender'ın Cycles motoru gibi görüntü oluşturma yazılımlarında kullanılıyor.

Phoronix'in haberleştirdiği güncelleme, 5 Ocak 2026 tarihli HIPRT 3.1'den sonra gelen ilk sürüm. GitHub'da ön sürüm olarak sunulan paket, yaklaşık dokuz aylık geliştirme çalışmasını bir araya getiriyor. Medusa desteğinin yanında dönüşüm hesaplamalarının optimizasyonu, CUDA 13 uyumluluğu ve çeşitli hata düzeltmeleri bulunuyor. İşlemcilerin çekirdek sayıları, grafik birimi sayıları, ticari adları ve satış takvimi ise bu sürümün kapsamı dışında.

Medusa ailesinde farklı grafik mimarileri

Medusa, AMD'nin Zen 6 tabanlı istemci işlemcileri ve APU'larıyla ilişkilendirilen kod adı. APU'lar, işlemci çekirdekleriyle entegre grafik birimini aynı işlemci çözümünde buluşturuyor. HIPRT'nin yeni destek listesi, bu aile için hazırlanan üç ayrı grafik hedefini aynı başlık altında topluyor.

VideoCardz'ın aktardığı önceki sürücü ve derleyici çalışmalarına göre GFX1170 ile GFX1171, RDNA 4m olarak anılan GFX11.7 ailesine ait. Bu tasarım, RDNA 3.5'in önemli bölümünü korurken RDNA 4 komut setinden bazı özellikleri alıyor. GFX115E ise RDNA 3.5 ile ilişkilendirilen GFX11.5 ailesinde bulunuyor.

Medusa'nın grafik tarafına ilişkin önceki haberlerde Medusa Point için RDNA 4m, daha üst sınıfa konumlandırılan Medusa Halo için RDNA 5 beklentisi yer almıştı. HIPRT notları, grafik kodlarını Medusa başlığı altında veriyor. Model ve mimari eşleştirmeleri ise önceki sızıntılara dayanıyor.

Yazılım hazırlıkları HIPRT'den önce de başlamıştı. AMD, GFX1170, GFX1171 ve GFX1172 hedeflerini LLVM derleyici altyapısına ve Linux grafik sürücüsü çalışmalarına ekledi. GFX1171 desteği ağustosta Mesa 26.3'e de ulaştı. HIPRT 3.2'deki liste ise GFX1170 ve GFX1171'e GFX115E'yi ekliyor, GFX1172'yi içermiyor.

HIPRT'de çok seviyeli örneklemeyi elma, ağaç ve orman üzerinden açıklayan BVH şeması.
HIPRT'de çok seviyeli örneklemeyi elma, ağaç ve orman üzerinden açıklayan BVH şeması. Görsel: AMD / GPUOpen

Işın izleme kütüphanesi sahneleri nasıl işliyor?

HIPRT'nin temel işi, bir ışının sahnedeki hangi yüzeylerle kesiştiğini hesaplamak. Görüntü oluşturma yazılımları bu sorguları nesnelerin görünürlüğünü, gölgeleri ve ışığın yüzeylerle etkileşimini belirlerken kullanıyor. AMD'nin 12 Nisan 2022'de tanıttığı kütüphane, bu işlemleri mevcut HIP uygulamalarına eklemek için geliştirildi.

Kütüphane, sahnedeki geometrileri BVH adı verilen sınırlayıcı hacim hiyerarşisi içinde düzenliyor. Nesneleri iç içe hacimlerle gruplandıran bu yapı, ışının geçmediği bölgeleri aramadan çıkarıyor. Böylece kesişim hesaplaması, her sorguda sahnedeki bütün üçgenlerin tek tek kontrol edilmesine göre daha dar bir alanda yürütülebiliyor.

Geliştiriciler, hızlandırma yapısının hazırlanma süresiyle sonraki ışın sorgularının hızı arasında seçim yapabiliyor. Daha uzun sürede oluşturulan yüksek kaliteli bir BVH, sahne işlenirken daha hızlı sorgular sağlayabiliyor. HIPRT, önceden hazırlanmış BVH verilerinin yüklenmesine de izin veriyor. Üçgenlerden farklı geometriler içinse geliştirici tarafından yazılan özel kesişim işlevleri kullanılabiliyor.

Büyük sahnelerde bellek tüketimini azaltmak için çok seviyeli örnekleme desteği de bulunuyor. AMD'nin HIPRT 2.2 anlatımındaki örnekte tek bir elma geometrisi ağaç üzerinde çoğaltılıyor, ardından aynı ağaç tekrar kullanılarak orman kuruluyor. Geometri verilerini her nesne için yeniden saklamak yerine mevcut veriye başvurulması, sınırlı GPU belleğinin daha verimli kullanılmasını sağlıyor.

Yeni sürümde yeniden derleme gerektiren değişiklik

HIPRT 3.2, hiprtFrameSRT veri yapısına shear alanını ekliyor. Eğme dönüşümünü temsil eden bu alan, ölçek ve konum bilgileri arasına yerleştiriliyor. Yapının boyutu 48 bayttan 64 bayta, bellek hizalaması da 16 bayttan 64 bayta çıkıyor. Bu nedenle kütüphaneye geçiş yapan uygulamaların yeniden derlenmesi gerekiyor.

API sürümü de 3002 olarak değiştirildi. HIPRT 3.1'e göre derlenmiş bir uygulama yeni sürümle bağlam oluşturmaya çalıştığında sürüm hatası alıyor. Bu kontrol, eski uygulamanın değişen bellek yerleşimini yanlış yorumlamasını önlüyor.

Performans düzenlemeleri arasında dönüşüm işlevlerindeki döngülerin açılması bulunuyor. RTIP 3.1 yolunda üçgen normallerinin her aday kesişmede çözülmesi yerine arama döngüsünün ardından bir kez çözülmesi sağlanıyor. Paket ayrıca CUDA 13 desteği getiriyor. AMD'nin GPUOpen belgelerinde HIPRT'nin hem AMD hem NVIDIA GPU'larında çalışabildiği, AMD tarafında donanım hızlandırmalı ışın izlemenin RDNA 2 ve sonraki mimarilerde kullanılabildiği belirtiliyor.

Blender'da HIPRT desteği 3.6 ile başladı

Blender'ın Cycles görüntü oluşturma motoruna HIPRT desteği, Blender 3.6'da deneysel özellik olarak eklendi. İlk uygulama Windows üzerinde çalışıyor ve Radeon RX 6000, RX 7000 ile Radeon Pro W6000 ve W7000 serilerinin ışın izleme hızlandırıcılarından yararlanıyordu. Kullanıcıların özelliği Tercihler bölümündeki Sistem ayarlarından etkinleştirmesi gerekiyordu. AMD de Blender 3.6 Beta için HIPRT desteği içeren 22.40.51.06 numaralı özel sürücüyü yayımladı.

Linux desteği Blender 4.3 ile geldi. Bu geçişte Blender, Windows ve Linux için açık kaynak HIPRT kütüphanelerini kullanmaya başladı. Önceden derlenmiş kütüphaneler, Blender'ın platform bağımlılıkları arasına alındı.

Blender 4.4'te HIPRT deneysel statüden çıkarıldı ve kullanılan kütüphane 2.5 sürümüne yükseltildi. Aynı sürüm, RDNA 4 tabanlı Radeon RX 9000 serisi desteğini de ekledi. HIPRT'nin Blender içindeki gelişimi böylece Windows'ta isteğe bağlı deneysel kullanımdan, iki işletim sisteminde desteklenen bir görüntü oluşturma bileşenine uzandı. HIPRT 3.2, bu altyapıya yeni grafik hedefleri ve geliştiricilerin uygulamalarına aktarabileceği optimizasyonlar ekliyor.

Kaynaklar: Phoronix · GitHub (HIPRT) · VideoCardz · Wccftech · AMD GPUOpen · AMD GPUOpen (gpuopen.com) · AMD GPUOpen (gpuopen.com) · Blender 3.6 · AMD · Blender 4.3 · Blender 4.4

Görsel: VideoCardz, AMD / GPUOpen