Savunma Sanayi

SİVRİSİNEK UM ve UMX: Menzil, sensör ve sürü farkları

Baykar’ın katapultla fırlatılan dolanan mühimmatı SİVRİSİNEK, UM ve UMX konfigürasyonlarında farklı veri bağı, sensör ve uçuş değerleri sunuyor. Nisan ayındaki karma sürü gösterimi ile Ateş Serbest-2026’daki 20 araçlık uçuş, sistemin gelişim çizgisini ortaya koyuyor.

SAHA 2026’da sergilenen Baykar SİVRİSİNEK dolanan mühimmatı

SİVRİSİNEK, Baykar’ın orta irtifada uzun süre görev yapabilen, katapultla fırlatılan ve 20 kilogramlık harp başlığı taşıyan dolanan mühimmat ailesidir. Üretici sistemi UM ve UMX adı verilen iki konfigürasyonda sunuyor. Her iki araç da hedef bölgesine uçup görev planına göre arama, teşhis ve taarruz zincirine katılmak üzere tasarlanıyor; ancak sensör, haberleşme mesafesi, ağırlık ve havada kalış değerleri aynı değil.

Sistemin kamuya açık gelişim çizgisi 17 Nisan 2026’da Keşan’daki karma sürü gösterimiyle belirginleşti. Mayıs ayında SAHA 2026’da fiziksel olarak sergilenen araç, 13 Ekim’de Ateş Serbest-2026 sırasında 20 platformluk otonom sürü uçuşuyla yeniden gündeme geldi. Bu gösterimler kabiliyetin uçuş ortamında sınandığını kanıtlıyor; buna karşılık seri üretim adedi, Türk Silahlı Kuvvetlerine kabul tarihi, birim maliyet ve bütün görev konfigürasyonlarının kalifikasyon durumu kamuya açıklanmış değil.

SİVRİSİNEK künyesi

KonfigürasyonlarUM ve UMX
Operasyonel menzilUM: 1.000 km; UMX: 900 km
Havada kalışUM: 9+ saat; UMX: 8+ saat
HaberleşmeUM: 10+ km; UMX: 80+ km
Azami kalkış ağırlığıUM: 76 kg; UMX: 78 kg
Harp başlığı20 kg
Hız55 KIAS seyir; 70 KIAS azami
Boyutlar3,2 m kanat açıklığı; 3,8 m uzunluk; 0,8 m yükseklik

UM ve UMX arasındaki temel farklar

Baykar’ın güncel ürün sayfasına göre UM, 76 kilogram azami kalkış ağırlığıyla 1.000 kilometre operasyonel menzil ve dokuz saatin üzerinde havada kalış değeri taşıyor. UMX ise 78 kilogram azami kalkış ağırlığı, 900 kilometre operasyonel menzil ve sekiz saatin üzerinde havada kalışla listeleniyor. İki kilogramlık ağırlık artışı ile süre ve menzil azalması, UMX’in ek sensör ve haberleşme donanımına ayrılan yüküyle uyumlu görünüyor; fakat üretici bu farkın mühendislik gerekçesini açıkça yayımlamadığı için bu bağlantı bir editoryal çıkarımdır.

UM’nin terminal güdümü GNSS olarak verilirken UMX’te GNSS’ye elektro-optik güdüm ekleniyor. Yapay zekâ destekli elektro-optik kamera da yalnız UMX sütununda yer alıyor. Katalogdaki haberleşme ve “ateşle ve unut” satırı UM için 10 kilometrenin üzerinde, UMX için 80 kilometrenin üzerinde değer gösteriyor.

Gövde, motor ve uçuş performansı

Her iki konfigürasyonun kanat açıklığı 3,2 metre, uzunluğu 3,8 metre ve yüksekliği 0,8 metre. Üretici seyir hızını 55 KIAS, azami hızı 70 KIAS; servis tavanını 10.000 feet, operasyonel irtifayı ise 4.000 feet olarak açıklıyor. Katalog rakamları, SİVRİSİNEK’in yüksek hızlı bir füze yerine uzun süre havada kalmaya ve uygun saldırı anını beklemeye göre şekillendiğini gösteriyor.

Güç grubu yalnızca “içten yanmalı motor” olarak tanımlanıyor. Motorun üreticisi, modeli, beygir gücü, yakıt tipi ve yakıt yükü kamuya açık ürün sayfasında belirtilmiyor.

Menzil, havada kalış ve veri bağı nasıl okunmalı?

UM için 1.000 kilometre, UMX için 900 kilometre olarak verilen operasyonel menzil, üreticinin güncel katalog beyanıdır. Kamuya açık belgelerde bu mesafelerin hangi irtifa, rüzgâr, faydalı yük ve görev profiliyle ölçüldüğünü gösteren bağımsız bir test raporu bulunmuyor. Nisan ayındaki gösterim, sistemin otonom kalkış, formasyon, görsel seyrüsefer ve hedefe dalış yeteneklerini sergiledi; fakat 900 ya da 1.000 kilometrelik tam menzil uçuşunun gerçekleştirildiğine dair ayrı bir doğrulama yayımlanmadı.

Havada kalış için de aynı ayrım geçerli. Dokuz ve sekiz saatin üzerindeki değerler, dolanan mühimmatın hedef bölgesine uçuş ile bekleme süresini aynı enerji bütçesinde yönetebilmesini amaçlayan tasarım hedefini anlatıyor. 10 ve 80 kilometrenin üzerindeki haberleşme değerleri ise bu toplam uçuş menzili değildir.

Sensör, seyrüsefer ve terminal güdüm

Ailenin ortak kabiliyetleri arasında yapay zekâ destekli otopilot, entegre görev planlama, görsel konumlandırma, dijital veri ve video bağı ile sensör füzyonu bulunuyor. Görsel konumlandırma, uydu seyrüsefer sinyali kullanılamadığında kameradan çıkarılan arazi ve çevre özellikleriyle konum tahminini destekliyor. Keşan gösteriminde Baykar, araçların yapay zekâ destekli görsel navigasyonla GNSS’den bağımsız seyrüsefer yaptığını açıkladı.

UMX’in ayırt edici unsuru yapay zekâ destekli elektro-optik kamera ve elektro-optik terminal güdümdür. Bu konfigürasyon, son yaklaşmada hedef görüntüsünü kullanarak tanıma ve yönlendirme zincirine ek bir sensör katmanı sağlar. UM’de ürün tablosu terminal güdümü GNSS olarak listeliyor. “Yapay zekâ” ifadesi bu bilinmeyenleri ortadan kaldırmaz.

Harp başlığı ve angajman zinciri

Baykar, faydalı yükü ve harp başlığı kapasitesini 20 kilogram olarak veriyor. Harp başlığının yüksek infilaklı, parçacık etkili, zırh delici veya değiştirilebilir modüler tipte olup olmadığı güncel ürün sayfasında ayrıntılandırılmıyor. Tapa, patlama modu, emniyet mekanizması, hedef başına gerekli mühimmat sayısı ve vuruş hassasiyeti için de doğrulanmış sayısal veri yok. Bu nedenle SİVRİSİNEK’in hangi hedef sınıfına karşı ne ölçüde etkili olduğu, yalnızca ağırlık bilgisinden çıkarılamaz.

Üretici sayfasındaki “ateşle ve unut” ibaresi, özellikle UMX’in elektro-optik terminal güdümüyle birlikte okunmalıdır; ancak insanın karar döngüsünden tamamen çıkarıldığı sonucu kendiliğinden doğmaz. Sistem yerde programlanabiliyor, dakikalar içinde fırlatılabiliyor ve yapay zekâ tabanlı hedef tanıma kullanıyor. Kamuya açık veriler, belirli bir görevde hedef seçiminin hangi aşamasında operatör onayı gerektiğini veya iptal komutunun hangi bağlantı koşullarında korunabildiğini açıklamıyor. Operasyonel kullanım kuralları ile teknik otomasyon düzeyi ayrı konulardır.

Katapult fırlatma ve ileri konuşlandırma

SİVRİSİNEK, pist kullanmadan katapultla fırlatılıyor. Bu yaklaşım, sabit hava üssüne bağımlılığı azaltıyor ve sistemi ileri harekât üslerine, kısıtlı alanlara veya geçici mevzilere taşıma olanağı sunuyor. Üretici aracı yerde programlayıp dakikalar içinde göreve çıkarma vurgusu yapıyor. Yine de kamuya açık sayfada katapultun toplam ağırlığı, nakliye aracı, yeniden kurulum süresi, mürettebat ihtiyacı, bir bataryadaki platform sayısı ya da sahada yakıt ve harp başlığı ikmali hakkında teknik ayrıntı bulunmuyor.

SİVRİSİNEK bir dolanan mühimmat olarak hedefe taarruzla görevini tamamlamak üzere tasarlanıyor. Gösterimlerdeki ardışık kalkışlar ve formasyon uçuşları, fırlatma ritmi ile görev planlamasının birden fazla araç için düzenlenebildiğini ortaya koyuyor. Buna karşılık 20 araçlık sürünün kaç katapulttan, ne kadar zamanda ve hangi yer destek unsurlarıyla çıkarıldığı ayrıntılı biçimde yayımlanmadı.

Karma sürü mimarisi ve taşıyıcı platformlarla bağlantı

Baykar’ın tanımladığı haberleşme mimarisi SİVRİSİNEK’i yalnızca yer kontrol istasyonuna bağlı tekil bir araç olmaktan çıkarıyor. Platform, Bayraktar TB2, Bayraktar TB3 ve AKINCI üzerinden haberleşebiliyor. Bu uçaklar gözetleme, komuta veya aktarım düğümü olarak görev zincirine katılabilir. Opsiyonel anti-jamming donanımı ve dijital video bağı da bu ağın dayanıklılığını artırmayı hedefliyor.

Sürü otonomisi, her platformun aynı rotayı izlemesinden daha fazlasını gerektirir. Görev paylaşımı, çarpışmadan kaçınma, formasyon, hedef bilgisinin dağıtılması ve araç kaybında yeniden planlama gibi işlevler önemlidir. Nisan ve ekim gösterimleri formasyon ile sürüden ayrılarak hedefe yönelme adımlarının çalıştırıldığını gösterdi. Buna rağmen kamuya açık görüntüler, bütün algoritmanın sınırlarını, aynı hedefe yığılmayı önleme yöntemini veya yoğun elektronik harp altında dağıtık karar verme performansını ölçmeye yetmez.

Nisan 2026 gösterimi: Karma sürünün ilk açık işareti

17 Nisan’da Baykar’ın Keşan Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde düzenlenen gösterimde beş K2 Kamikaze İHA yaklaşık beş dakika içinde art arda havalandı. Ardından 10 SİVRİSİNEK, K2 araçlarının altında bir formasyon oluşturdu. Bayraktar TB2, TB3 ve AKINCI’nın da katıldığı son bölümde beş K2, 10 SİVRİSİNEK ve üç büyük Baykar platformundan oluşan 18 araçlık karma V düzeni kuruldu. Bu gösterim, farklı boyut ve görev sınıflarındaki araçların ortak uçuş planında buluşturulduğunu kanıtlayan önemli bir dönüm noktasıydı.

Baykar ve Anadolu Ajansı, gösterimde GNSS’den bağımsız görsel navigasyon, otomatik hedef tespiti ve belirlenen koordinatlara dalış adımlarının sergilendiğini aktardı. Ancak etkinlik bir kullanıcı kabul testi veya bağımsız kalifikasyon raporu olarak sunulmadı. Bu nedenle gösterim, kabiliyet kanıtı olarak değerlidir; bütün taktik ve teknik performans sınırlarının doğrulandığı sonucuna götürmez.

Ateş Serbest-2026: 20 araçlık sürü ve 10 hedef vuruşu

13 Ekim’de Polatlı’daki Ateş Serbest-2026 faaliyeti, SİVRİSİNEK’in kamuya açık ölçekteki en büyük sürü gösterimine sahne oldu. Anadolu Ajansı ve SavunmaSanayiST’nin aktardığına göre 20 platform otonom sürü uçuşu yaptı; sürüden ayrılan 10 SİVRİSİNEK kendilerine ayrılan hedeflere yönelerek isabet sağladı. Milli Savunma Bakanlığı da aynı tarihte faaliyetin icra edildiğini ve farklı kuvvet unsurlarının hedefleri vurduğunu resmî sayfasında duyurdu.

Bu olay, Nisan ayındaki 10 araçlık SİVRİSİNEK grubundan 20 araçlık bir gösterime geçildiğini ve sürü içinden seçili platformların eş zamanlı taarruz görevine ayrılabildiğini gösteriyor. Yine de faaliyete katılmak tek başına sistemin Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine resmen kabul edildiğini kanıtlamaz.

Üretim, tedarik zinciri ve Azerbaycan boyutu

Baykar yönetimi SAHA 2026’da SİVRİSİNEK’in motor, elektronik, haberleşme ve uçuş kontrol bileşenlerinde Türkiye’nin farklı bölgelerindeki tedarikçilerden yararlandığını, dolanan mühimmat ailesi için yüksek adetli üretim hedeflediğini söyledi. Bu açıklama programın sanayi ölçeğini büyütme niyetini gösteriyor. Kamuya açık bir seri üretim sözleşmesi, yıllık kapasite, teslim edilen toplam adet ya da doğrulanmış üretim hızı bulunmuyor.

Azerbaycan tarafında iki ayrı gelişme var. Report.az, 5 Mayıs’ta Haluk Bayraktar’ın SİVRİSİNEK’in Azerbaycan ve Türkiye’de ortak üretileceğini söylediğini aktardı. Bu bir şirket yöneticisi beyanı ve gelecek planıdır; fabrikanın üretime başladığını kanıtlamaz. SavunmaSanayiST ise 24 Eylül’de Nahçıvan’da görüntülenen sistem üzerinden Azerbaycan envanterine giriş haberini yayımladı; Janes de daha sonra sistemi Azerbaycan hizmetinde anılan platformlar arasında gösterdi. Buna karşın resmî teslimat kabulü, miktar, varyant, takvim ve sözleşme değeri yayımlanmadı.

15 Ekim 2026 itibarıyla bilinenler ve bilinmeyenler

SİVRİSİNEK için doğrulanabilen tablo şudur: İki konfigürasyon var; UM daha uzun katalog menzili ve havada kalışa, UMX ise elektro-optik sensör ile daha uzun haberleşme değerine sahip. Her iki konfigürasyon 20 kilogram harp başlığı taşıyor, katapultla fırlatılıyor ve ortak otonomi altyapısından yararlanıyor. Nisan ayında 10 SİVRİSİNEK’li karma sürü, ekim ayında ise 20 araçlık otonom sürü ile 10 hedef vuruşu kamuya açık biçimde gösterildi. Üretici, TB2, TB3 ve AKINCI üzerinden haberleşme ile opsiyonel anti-jamming kabiliyeti beyan ediyor.

Bilinmeyenler en az teknik değerler kadar önemli: Motor modeli ve gücü, harp başlığı tipleri, vuruş hassasiyeti, hareketli hedef performansı, anti-jamming donanımının seviyesi, sürünün azami büyüklüğü, bir operatörün yönettiği araç sayısı, seri üretim adedi, Türk kullanıcıya kabul tarihi ve Azerbaycan’daki teslimat ayrıntıları açıklanmış değil. Programın sonraki önemli eşiği, katalog değerlerinden ziyade kullanıcı kabulü, seri üretim sözleşmesi, teslimat ve gerçek birlik seviyesindeki tatbikat verilerinin yayımlanması olacak.

SİVRİSİNEK’in önemli tarihleri

  1. 17 Nisan 2026: Keşan’daki gösterimde 10 SİVRİSİNEK, beş K2 ve TB2, TB3 ile AKINCI’nın katıldığı karma sürü uçuşunda yer aldı; görsel seyrüsefer ve hedefe dalış adımları sergilendi.
  2. 5 Mayıs 2026: SİVRİSİNEK SAHA 2026’da UM ve UMX ailesiyle kamuoyuna tanıtıldı; Azerbaycan ile ortak üretim planı şirket yöneticisi tarafından açıklandı.
  3. 24 Eylül 2026: SavunmaSanayiST, Nahçıvan’daki görüntülere dayanarak sistemin Azerbaycan envanterine girdiğini bildirdi; resmî adet ve kabul duyurusu yayımlanmadı.
  4. 13 Ekim 2026: Ateş Serbest-2026’da 20 SİVRİSİNEK otonom sürü uçuşu yaptı; sürüden ayrılan 10 platform hedeflere yönelerek isabet sağladı.
  5. 15 Ekim 2026: Üreticinin güncel ürün verileri UM ve UMX’in menzil, havada kalış, sensör ve haberleşme farklarını doğruluyor; seri üretim ve teslimat ayrıntıları açıklanmış değil.

Sık sorulan sorular

SİVRİSİNEK UM ile UMX arasındaki en önemli fark nedir?

UM, 1.000 kilometre operasyonel menzil ve dokuz saatin üzerinde havada kalışla listeleniyor. UMX, 900 kilometre ve sekiz saatin üzerinde havada kalışa karşılık yapay zekâ destekli elektro-optik kamera, elektro-optik terminal güdüm ve 80 kilometrenin üzerinde haberleşme değeri sunuyor. UM’nin azami kalkış ağırlığı 76, UMX’in 78 kilogram.

SİVRİSİNEK’in menzili gerçekten 1.000 kilometre mi?

1.000 kilometre, UM konfigürasyonu için üreticinin yayımladığı operasyonel menzil beyanıdır; UMX için değer 900 kilometredir. Kamuya açık bağımsız test raporu, tam menzil uçuşunun profili veya hangi yükle gerçekleştirildiği yayımlanmadı. 10 ve 80 kilometrelik haberleşme değerleri, bu operasyonel menzilden ayrı okunmalıdır.

SİVRİSİNEK sürü halinde hedef vurdu mu?

Evet. 13 Ekim 2026’daki Ateş Serbest-2026 faaliyetinde 20 SİVRİSİNEK otonom sürü uçuşu yaptı ve sürüden ayrılan 10 araç hedeflere yönelerek isabet sağladı. Nisan 2026’daki ilk açık gösterimde ise 10 SİVRİSİNEK, K2 araçları ve üç büyük Baykar platformuyla karma formasyonda uçtu.

SİVRİSİNEK Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde mi?

Ateş Serbest-2026’da kullanılmış olması önemli bir kullanıcı gösterimidir; ancak kamuya açık ayrı bir kabul belgesi, teslimat adedi veya ilk operasyonel kabiliyet duyurusu bulunmuyor.

SİVRİSİNEK Azerbaycan’da üretiliyor mu?

Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, Mayıs 2026’da SİVRİSİNEK’in Azerbaycan ve Türkiye’de ortak üretileceğini söyledi. Bu açıklama bir planı gösteriyor; üretim hattının açıldığına veya seri üretimin başladığına dair kamuya açık doğrulama yok.

Kaynaklar: Baykar: SİVRİSİNEK ürün sayfası · Baykar: SİVRİSİNEK Türkçe ürün broşürü · Baykar: K2 ve SİVRİSİNEK saha gösterimi · Anadolu Ajansı: K2 ve SİVRİSİNEK karma sürü gösterimi · Anadolu Ajansı: Ateş Serbest-2026’da SİVRİSİNEK sürüsü · Milli Savunma Bakanlığı: Ateş Serbest-2026 faaliyeti · SavunmaSanayiST: SİVRİSİNEK sürü uçuşu · Report.az: Azerbaycan ve Türkiye ortak üretim beyanı · SavunmaSanayiST: Nahçıvan’da görüntülenen SİVRİSİNEK · Janes: Azerbaycan’daki Baykar sistemleri bağlamı

Görsel: Ağıt Erdi Ulukaya / Anadolu Ajansı