Bayraktar TB3 özellikleri: Gemi konuşlu SİHA, motor ve görev yükleri
Bayraktar TB3’ün katlanır kanatlı tasarımını, TEI-PD170 motorunu, TCG Anadolu testlerini, sensör ve mühimmatlarını; doğrulanan sonuçlarla açıklanmayan hedefleri ayırarak inceliyoruz.

Haberi paylaşmak ister misin?
Bayraktar TB3, Baykar’ın kısa pistli gemilerden otonom kalkış ve iniş yapabilmesi için geliştirdiği, katlanabilir kanatlı silahlı insansız hava aracıdır. Keşif, gözetleme, istihbarat ve hassas taarruz görevlerini aynı temel hava aracı üzerinde birleştirirken asıl tasarım farkını deniz konuşlu kullanımdan alır. TCG Anadolu gibi sınırlı güverte alanına sahip bir gemide depolanabilmek, uçuş güvertesine çıkarılabilmek ve haricî iniş destek sistemi olmadan geri dönebilmek; kara meydanından çalışan bir SİHA’ya göre farklı yapısal, yazılımsal ve operasyonel gereksinimler doğurur.
TB3’ü yalnız TB2’nin katlanır kanat eklenmiş biçimi olarak görmek eksik kalır. Güncel ürün verilerine göre daha büyük ve ağır bir platformdur; 170 beygir sınıfında turbodizel motor, 280 kilogram faydalı yük, görüş hattı ötesi haberleşme ve gemi varyantına özgü kalkış-iniş düzeni taşır. Kanadın katlanması gemi hangarında yer kazandırır; ancak mekanizma aynı zamanda kilitleme, korozyon, titreşim, bakım ve uçuş öncesi kontrol gereksinimleri getirir.
Bayraktar TB3 künyesi
| Azami kalkış ağırlığı | 1.600 kg |
|---|---|
| Faydalı yük | 280 kg |
| Motor | TEI-PD170 |
| Havada kalış | 24+ saat |
| Operasyonel irtifa | 20.000 feet |
| Seyir ve azami hız | 110 / 130 KTAS |
| Kanat açıklığı | 14 metre |
| Gemi sortisi | 101 |
Programın 2023’te başlayan uçuş testleri, Kasım 2024’te TCG Anadolu’dan ilk kalkış ve inişle denize taşındı. İzleyen dönemde yüzün üzerinde gemi sortisi, gemiden mühimmatlı görevler, NATO’nun Baltık tatbikatı ve 2026’daki sonoboy denemesi açıklandı. Bu nedenle test başarısı ile operasyonel kabul ayrı tutulmalıdır.
Boyutlar, ağırlık, hız ve irtifa değerleri
Baykar’ın güncel ürün sayfasında TB3’ün uzunluğu 8,35 metre, kanat açıklığı 14 metre ve yüksekliği 2,6 metre olarak veriliyor. Azami kalkış ağırlığı 1.600 kilogram, faydalı yük kapasitesi 280 kilogramdır. Üretici 20.000 feet operasyonel irtifa, 25.000 feet servis tavanı, 110 KTAS seyir ve 130 KTAS azami hız ile 24 saatin üzerinde havada kalış değeri yayımlıyor.
2025 tarihli bazı haberlerde azami kalkış ağırlığı 1.450 kilogram ve hız aralığı 125–160 knot olarak geçiyor. Baykar ayrıca azami kalkış ağırlığının Donanma varyantında değişebileceğini not ediyor.
TB3, 25 Haziran 2024’teki yüksek irtifa sistem performans testinde 36.310 feete çıktı. Benzer biçimde Aralık 2023’te 32 saatlik kesintisiz test uçuşunda 5.700 kilometre kat edilmesi dayanım gösterimidir. Katalogdaki 24+ saat, tipik olarak ilan edilen havada kalış sınıfını; 32 saatlik sonuç ise özel test koşulunda ulaşılan rekoru ifade eder.
TB3 ile TB2 arasındaki temel farklar
TB2’nin güncel üretici verileri 700 kilogram azami kalkış ağırlığı, 150 kilogram faydalı yük, 12 metre kanat açıklığı, 100 beygir içten yanmalı motor, 16.000 feet operasyonel irtifa ve 18 saatin üzerinde havada kalış gösteriyor. TB3 ise 1.600 kilogramlık ağırlığı, 280 kilogram faydalı yükü, 14 metrelik kanadı, 170 beygir turbodizel motoru ve 20.000 feet operasyonel irtifasıyla daha büyük bir sınıfa yerleşiyor. Bu büyüme; daha geniş sensör ve mühimmat seçeneği ile gemi görevleri için gereken performans payını destekliyor.
En görünür fark katlanabilir kanat ve kısa güverte operasyonudur. TB3, TCG Anadolu’nun 12 derecelik rampasından kalkmak ve haricî yakalama düzeneği kullanmadan aynı güverteye inmek üzere sınandı. TB2 ise kara konuşlu operasyon ağırlıklı bir aile olarak tanımlanıyor. Her iki platformda otonom taksi, kalkış, seyir ve iniş ile görüş hattı ve görüş hattı ötesi haberleşme seçenekleri bulunuyor; fakat TB3’ün gemiyi görsel olarak tanıma, pist çizgisini takip etme ve iniş açısını hesaplama gibi deniz platformuna özgü algoritmaları ayrıca test edildi.
TB2’nin geçmişte 27 saat 3 dakikalık uçuş rekoru bulunuyor, TB3 ise 32 saatlik test yaptı. Gerçek görev süresi yakıt, sensör, mühimmat, rüzgâr, bekleme bölgesi ve geminin hareketine göre değişir. Karşılaştırmada katalog değerleri ile rekor uçuşları aynı ölçüt gibi kullanmamak gerekir.
TEI-PD170 motoru ve deniz görevlerindeki anlamı
TB3’ün güç sistemi TEI-PD170 turbodizel havacılık motorudur. Baykar ürün sayfası motoru 170 beygir olarak yuvarlarken TEI, 172 beygir artı veya eksi iki beygir güç, 162 kilogram kuru ağırlık ve 45.000 feet motor tavanı açıklıyor. İki kademeli seri turboşarj, yüksek irtifada güç kaybını sınırlamayı amaçlıyor. Motor JP-8, JET-A1, JP-5 ve EN 590 yakıtlarıyla çalışabiliyor; yedekli motor kontrol sistemi ile yazılımının TEI imkânlarıyla geliştirildiği belirtiliyor.
Deniz konuşlu platform için yakıt uyumluluğu ve lojistik ortaklık önem taşır. Donanma gemilerinde kullanılan yakıt türleriyle çalışabilmek, ayrı ve hassas bir yakıt zinciri kurma ihtiyacını azaltabilir. Buna karşılık tuzlu ortam, güverte üzerindeki rüzgâr, düşük sıcaklık, depolama ve bakım koşulları yalnız motor kataloğuyla açıklanamaz. TB3’ün Baltık Denizi’nde eksi beş dereceye varan soğuk, kar ve kuvvetli rüzgâr altında uçuş göstermesi çevresel dayanım açısından somut bir testtir; uzun dönemli filo bakım verisinin yerini tutmaz.
TEI-PD170 ilk uçuşunu 27 Aralık 2018’de ANKA ile yaptı ve AKSUNGUR’da da kullanıldı. TB3 uçuşları motorun üçüncü bir platform ailesine taşındığını gösteriyor. Burada yerli geliştirme ifadesinin kapsamı motor tasarımı, üretimi ve kontrol sistemini içeriyor; kamuya açık kaynaklar her malzeme ve alt parçanın tedarik kökenini ayrıntılı biçimde listelemiyor. Yüzdesel yerlilik oranı açıklanmadığı için tahmin edilmemelidir.

Otonom gemi kalkışı, inişi ve haberleşme mimarisi
TB3 taksi, kalkış, seyir ve iniş safhalarında otonom uçuş işlevlerine sahip. Kasım 2024’teki ilk gemi testinde PT2 prototipi TCG Anadolu’nun 12 derecelik rampasından kalktı, 46 dakikalık uçuşun ardından haricî iniş destek ekipmanı kullanmadan güverteye döndü. Bu sonuç, kısa güverte üzerindeki kalkış enerjisi, hareketli gemiye yaklaşma, güverte hizalama ve frenleme zincirinin tek sortide çalıştığını gösterdi. Aynı başarı sonraki testlerde ve dört sortilik Nisan 2025 serisinde tekrarlandı.
Mayıs sonu ile 2 Haziran 2025 arasındaki testlerde görsel çizgi takibi, gemi tespiti, pist tanıma ve iniş açısı kestirimi gibi yapay zekâ destekli işlevler denendi.
Haberleşme tarafında görüş hattı bağlantısına ek olarak BLOS kabiliyeti açıklanıyor. BLOS, uydu veya başka bir geniş alan bağlantısıyla yerel veri bağı ufkunun ötesinde komuta ve görüntü aktarımı sağlayabilir. Kamuya açık belgeler hedef seçimi ve angajman yetkisine ilişkin ayrıntılı kural setini yayımlamıyor.
Sensörler ve istihbarat görev yükleri
Baykar’ın güncel listesi eş zamanlı elektro-optik, kızılötesi ve lazer işlevli hedefleme sistemlerini; elektronik istihbarat yükünü ve gözetleme radarını seçenekler arasında sayıyor. TB3, 26 Mart 2024’te ASELSAN ASELFLIR-500 ile ilk uçuşunu yaptı. Denizkurdu 2025 sırasında iki araçtan birinde ASELFLIR-500, diğerinde CATS elektro-optik sistemi kullanıldı. Böylece aynı hava aracı ailesinde farklı yerli görüntüleme ve hedefleme yüklerinin uçurulduğu doğrulandı.
Elektro-optik sistemler görünür ve kızılötesi görüntü, lazer mesafe ölçümü ve hedef işaretleme gibi işlevleri bir araya getirir. Gözetleme radarı ise gece, bulut veya görüşün sınırlı olduğu koşullarda yüzey ve kara hedeflerinin tespiti için farklı bir algılama kanalı sağlar. ELINT yükü elektromanyetik yayınların tespiti ve sınıflandırılmasına yöneliktir.
Gemi konuşlu kullanımda sensör seçimi görevle birlikte değişir. Uzun süreli deniz gözetlemesi, kıyı keşfi, hedef işaretleme ve denizaltı savunma görevi farklı faydalı yük kombinasyonları gerektirir. 280 kilogramlık kapasite, yakıt ve uçuş performansından bağımsız değildir; daha ağır bir sensör veya silah paketi havada kalış süresini etkileyebilir.
Mühimmatlar ve doğrulanan atış testleri
Güncel ürün sayfası lazer güdümlü, ataletsel veya uydu seyrüsefer güdümlü ve kızılötesi güdümlü mühimmatlarla mini seyir füzelerini genel kategoriler hâlinde sayıyor. Kamuya açık testlerde MAM-T, MAM-L ve İHA-122 öne çıktı. 17 Ocak 2025’te iki MAM-T taşıyan TB3, ASELFLIR-500 üzerinden ilk mühimmat atışını gerçekleştirdi. 25 Mart’ta ROKETSAN İHA-122 süpersonik füzesini 50 kilometrenin üzerindeki mesafeden 6×6 metrelik deniz hedefine ateşledi; hedef başka bir TB2 tarafından lazerle işaretlendi.
Mayıs 2025 Denizkurdu tatbikatında PT3 ve PT4 kuyruk numaralı iki TB3, TCG Anadolu’dan art arda kalkarak kara hedeflerine toplam dört MAM-L gönderdi. Bir aracın gemiye otonom dönüşü, gemiden kalkış, taarruz ve tekrar gemiye iniş zincirini aynı görev dizisinde gösterdi. Bu atışlar mühimmat taşıma, ayrılma, hedefleme ve veri paylaşımı bakımından doğrulanmış geliştirme eşikleridir.
Tek veya birkaç başarılı atış, her hava ve elektronik harp koşulunda operasyonel etkinliğin tamamını kanıtlamaz. Bırakma zarfı, hedef hareketi, karşı tedbirler, tekrarlanabilirlik ve kullanıcı kabul süreci ayrı konulardır.
TCG Anadolu test kronolojisi neyi kanıtladı?
TB3 ilk uçuşunu 27 Ekim 2023’te yaptı. 1 Haziran 2024’te Keşan’daki, TCG Anadolu güvertesini temsil eden 12 derecelik rampadan ilk kayak sıçrama kalkışını tamamladı. 19 Kasım 2024’te Aksaz açıklarında TCG Anadolu’dan ilk kez kalkıp aynı gemiye indi. 26 Kasım’daki ikinci deniz denemesinde iki ilave kalkış ve iniş yapıldı. Nisan 2025’te Saros Körfezi’nde dört otonom sorti, Mayıs ayında gemiden ilk mühimmatlı taarruz ve Haziran başında yüzüncü gemi sortisi açıklandı.
Bu kronoloji, programın kara pistindeki prototip uçuşundan hareketli gemi üzerindeki tekrarlı testlere geçtiğini gösteriyor. Kasım 2024’teki tek tarihî sorti önemliydi; Nisan ve Haziran 2025 verileri ise yaklaşma ve iniş algoritmalarının farklı günlerde yinelendiğine dair daha güçlü kanıt sağladı. Baltık Denizi’ndeki NATO Steadfast Dart 2026 faaliyeti, sistemi Akdeniz dışındaki sert hava koşullarında ve müttefik tatbikat bağlamında gösterdi.
Seri uçak sayısı, gemide aynı anda konuşlanacak araç sayısı, hangar ve güverte çevrim süresi, bakım personeli, mühimmat depolama prosedürü ve kuvvet kabul takvimi açıklanmış değil. Bu alanlarda plan, hedef ve gözlemlenen test sonucu birbirinden ayrı tutulmalıdır.
Aselsanın radarı buldu, SkyDagger HUNTER vurdu
ARES 2-N nedir? Gemilerde radar yayınlarını dinleyen sistemin özellikleri
ABD Kara Kuvvetleri, yazılım onayında OpenAI ile çalışacakSonoboy denemesi ve denizaltı savunma rolü
22 Eylül 2026’da Denizkurdu-I/2026 Tatbikatı sırasında TCG Anadolu’dan kalkan TB3, kanat altındaki Baykar SAS POD ile iki sonoboyu denize bıraktı. Resmî açıklamaya göre araç yalnız kendi bıraktığı sonoboyların değil, birlikte görev yapan deniz karakol uçağının bıraktığı sensörlerin verisini de üzerindeki işleme biriminde değerlendirdi ve su altı verisini gerçek zamanlı olarak tatbikat ağına aktardı. Böylece TB3 için yeni bir akustik algılama ve veri rölesi zinciri gösterildi.
Sonoboy, suya bırakılan ve denizaltı kaynaklı sesleri dinleyen tüketilebilir bir sensördür. İnsansız bir hava aracının bu sensörleri taşıması, geniş bir arama alanına uzun süreli akustik düğümler yayma ve mürettebatlı deniz karakol uçaklarının yükünü paylaşma potansiyeli sunar. Gemiden çalışabilen TB3 için bu görev, keşif ve taarruzun ötesinde deniz görev grubuna organik denizaltı savunma desteği anlamına gelebilir.
Deneme operasyonel denizaltı tespit ve imha zincirinin tamamlandığını kanıtlamıyor. Kullanılan sonoboy tipi açıklanmadı; sahada gerçek denizaltının tespit edilip sınıflandırıldığına, temasın silah platformuna aktarıldığına veya torpido entegrasyonuna ilişkin kamuya açık sonuç bulunmuyor. Doğrulanan aşama; iki sonoboyun bırakılması, çoklu sensör verisinin işlenmesi ve görüntülenmesidir. Naval News bu gösterimi, MQ-9B SeaGuardian dışında orta veya büyük sınıf bir insansız platformda kamuya açık bilinen az sayıdaki canlı sonoboy denemesinden biri olarak değerlendirdi; bu ifade bağımsız teknik yorumdur, resmî sertifika değildir.
Kara ve Donanma varyantları nasıl ayrılıyor?
Baykar ürün sayfası TB3 için Kara ve Donanma olmak üzere iki varyasyon adı veriyor. Donanma düzeninin katlanır kanat, kısa pist kalkış ve hareketli gemiye iniş gereksinimleriyle ilişkili olduğu açık. Üretici azami kalkış ağırlığının Donanma varyantında değişebileceğini ayrıca not ediyor. Buna karşılık iki varyantın yapısal güçlendirmesi, iniş takımı, korozyon koruması, kanat katlama mekanizması ve yazılım paketini satır satır karşılaştıran güncel bir teknik tablo yayımlanmadı.
Kara varyantı, gemi altyapısı gerektirmeyen meydanlardan aynı temel sensör ve silah ailesiyle çalışma seçeneği sunabilir. Donanma varyantı ise TCG Anadolu üzerindeki testlerle doğrudan doğrulandı.
Varyant ayrımı ihracat açısından da önemlidir. Bir ülke TB3’ü kara konuşlu uzun havada kalış aracı olarak seçebilir veya kendi kısa güverteli gemisine uyarlamak isteyebilir. Her geminin rampa açısı, güverte uzunluğu, yaklaşma düzeni ve hava trafik prosedürü farklıdır. TCG Anadolu’daki başarı başka bir gemiye doğrudan ve ek test olmadan taşınmış sayılmaz.
Üretim, teslimat ve ihracat için bilinenler
TB3 programında PT1, PT2, PT3 ve PT4 gibi prototip numaraları kamuya açık testlerde görüldü. Bu numaralar birden fazla hava aracının uçtuğunu doğrular; seri üretim filosunun büyüklüğünü göstermez. Baykar’ın açıklamalarında geliştirme ve entegrasyon testlerinin sürdüğü vurgulanıyor.
Şubat 2025’te Endonezya ile Bayraktar TB3 ve AKINCI için ortak üretim anlaşması duyuruldu. Tesis, lisans, yerel katkı, ilk parça üretimi, uçuş testi ve kullanıcı kabulü ayrı eşiklerdir. Endonezya konfigürasyonunun gemi veya kara varyantı ayrıntıları da kamuya açık olarak kesinleştirilmiş değildir.
TCG Anadolu’nun gelecekte taşıyacağı TB3 sayısı için farklı açıklamalar ve medya tahminleri bulunuyor. Programın ulaştığı en sağlam sonuç; tekrarlı gemi kalkış ve inişleri, gemiden canlı atış, NATO tatbikatı ve sonoboy görev gösterimidir.
15 Ekim 2026 itibarıyla izlenecek açık başlıklar
TB3’ün bir sonraki olgunluk eşiği, test filosundan seri ve kabul edilmiş kuvvet yapısına geçişin belgelenmesidir. Teslimat adedi, kullanıcı kabulü, gemide sürekli konuşlanma, bakım çevrimi ve gece veya olumsuz hava koşullarında tekrarlı güverte operasyonları açıklanırsa programın operasyonel hazırlığı daha sağlıklı ölçülebilir. Üretim kapasitesi ve tedarik zincirinin sürdürülebilirliği de prototip başarısından ayrı izlenmelidir.
Teknik tarafta gözetleme radarının modeli ve seri entegrasyonu, ELINT yükünün kapsamı, uydu haberleşmesinin bant ve veri performansı ile Donanma varyantının kesin ağırlık tablosu açıklanmamış konular arasında. Mühimmat cephesinde farklı silahların gemiden kalkışla denenmesi, deniz hedefi ve hareketli hedef senaryoları, silah bırakma zarfı ile tekrar sayısı önem taşıyor. Sonoboy kabiliyetinde ise sensör tipi, gerçek hedef tespiti, taktik veri ağı ve varsa hafif torpido zinciri sonraki doğrulama adımları olacaktır.
Bugünkü kanıtlar TB3’ün katlanır kanatlı, yerli turbodizel motorlu, 280 kilogram faydalı yük taşıyan ve kısa güverteli gemiden otonom çalışabilen bir SİHA olarak geliştirme programında ileri bir noktaya ulaştığını gösteriyor. TCG Anadolu testleri ve 2026 sonoboy faaliyeti görev alanını genişletti. Buna karşılık seri teslimat, kesin hava kanadı ve tam operasyonel kabul açıklanmadığı sürece platformun durumu doğrulanmış test ve gösterim sonuçları üzerinden anlatılmalıdır.
Bayraktar TB3’ün önemli tarihleri
- 27 Ekim 2023: Bayraktar TB3 ilk uçuşunu gerçekleştirdi.
- 20 Aralık 2023: 32 saatlik kesintisiz uçuşta 5.700 kilometre kat edildi.
- 1 Haziran 2024: TCG Anadolu’nun rampasını temsil eden 12 derecelik pistten ilk kayak sıçrama kalkışı yapıldı.
- 19 Kasım 2024: TCG Anadolu’dan ilk kalkış ve aynı gemiye haricî iniş desteği olmadan ilk iniş tamamlandı.
- 17 Ocak 2025: MAM-T ile ilk mühimmat atışı gerçekleştirildi.
- 25 Mart 2025: İHA-122 süpersonik füzesinin ilk atışında deniz hedefi vuruldu.
- 14 Mayıs 2025: Denizkurdu tatbikatında TCG Anadolu’dan kalkan iki TB3, MAM-L ile gemiden ilk canlı taarruz görevini yaptı.
- 2 Haziran 2025: Gemi testlerinde yüz sorti eşiği aşıldı; toplam 101 gemi sortisi açıklandı.
- 18 Şubat 2026: Steadfast Dart 2026 kapsamında Baltık Denizi’nin soğuk, kar ve kuvvetli rüzgâr koşullarında uçuş gösterimi yapıldı.
- 22 Eylül 2026: Denizkurdu-I/2026 Tatbikatı’nda iki sonoboy bırakıldı ve ortak akustik veri işlendi.
Sık sorulan sorular
Bayraktar TB3’ün güncel azami kalkış ağırlığı ve faydalı yükü nedir?
Baykar’ın güncel ürün sayfası azami kalkış ağırlığını 1.600 kilogram, faydalı yükü 280 kilogram olarak veriyor. 2025 tarihli bazı haberlerde 1.450 kilogram değeri bulunuyor; güncel katalog esas alınmalıdır. Üretici, Donanma varyantında azami kalkış ağırlığının değişebileceğini de not ediyor.
Bayraktar TB3 hangi motoru kullanıyor?
TB3, TEI-PD170 turbodizel havacılık motoruyla uçuyor. TEI motor için 172 artı veya eksi iki beygir güç, 162 kilogram kuru ağırlık, iki kademeli seri turboşarj ve JP-8, JET-A1, JP-5 ile EN 590 yakıt uyumluluğu açıklıyor. Baykar ürün sayfası gücü 170 beygir olarak yuvarlıyor.
Bayraktar TB3 TCG Anadolu’dan gerçekten kalkıp indi mi?
Evet. İlk gemi kalkış ve inişi 19 Kasım 2024’te yapıldı. TB3, TCG Anadolu’nun 12 derecelik rampasından kalktı ve haricî iniş destek ekipmanı kullanmadan aynı güverteye döndü. Daha sonraki testlerle bu başarı tekrarlandı; Haziran 2025’te toplam gemi sortisi 101 olarak açıklandı.
Bayraktar TB3 denizaltı avlayabiliyor mu?
22 Eylül 2026’daki tatbikatta TB3 iki sonoboy bıraktı, kendi sensörleriyle deniz karakol uçağının bıraktığı sensörlerden gelen veriyi işleyip gerçek zamanlı aktardı. Ancak gerçek denizaltı tespiti, sınıflandırma, takip ve silahla angajmanın tamamlandığı kamuya açık biçimde doğrulanmadı.
Kaynaklar: Baykar: Bayraktar TB3 ürün sayfası · TEI: TEI-PD170 Turbodizel Havacılık Motoru · Baykar: A First in the History of Global Aviation · Baykar: Bayraktar TB3 Completes 100 Sorties Onboard Vessel · Baykar: TB3 Sonobuoy Test During Seawolf Exercise · Baykar: TB3 First MAM-T Firing · Naval News: Four Autonomous Sorties Aboard TCG Anadolu · Naval News: TB3 Drops Sonobuoys from TCG Anadolu · Baykar: Bayraktar TB2 ürün sayfası
Görsel: Baykar, Carl9311 / Wikimedia Commons (CC0)