KAAN nasıl haberleşiyor: Radar ve elektronik harp mimarisi BÜRFİS
BÜRFİS, KAAN’ın radar ve elektronik harp işlevlerini ortak görev mimarisinde buluşturan projedir. MURAD 600-A’nın rolünü, sensör füzyonu bağlantısını, uçan laboratuvar testlerini ve kamuya açıklanmayan performans sınırlarını inceliyoruz.

Haberi paylaşmak ister misin?
BÜRFİS, “Bütünleşik Radyo Frekans Sistemi” adının kısaltmasıdır. ASELSAN’ın kamuya açık yatırımcı sunumlarında KAAN için ayrı bir proje olarak yer alır. TUSAŞ da KAAN’ın yeni nesil aviyoniklerini sıralarken bütünleşik radyo frekans sistemini, bütünleşik elektro-optik sistemi ve bütünleşik haberleşme, seyrüsefer ve tanımlama sistemini birbirinden ayrı ana mimari bileşenler olarak gösterir. Bu çerçeve BÜRFİS’in tek bir kutu veya yalnızca burun radarı olmadığını, birden fazla radyo frekans işlevini platform düzeyinde bir araya getiren proje katmanı olduğunu anlatır.
Kamuya açık adlandırma zaman içinde değişmiştir. TurDef’in TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu’nun açıklamalarını aktardığı Mayıs 2025 tarihli haberde MURAD 600-A AESA radarının daha önce BÜRFİS adıyla anılan bütünleşik RF mimarisinin merkezinde bulunduğu yazıldı. Haziran 2025 Paris Airshow haberinde ise MURAD 600-A ile uçak üzerindeki elektronik harp sisteminin birlikte “Integrated RF System” oluşturduğu belirtildi. Bu iki kullanım, proje adı ile radar ürün adının birbirine karıştırılmaması gerektiğini gösterir.
BÜRFİS künyesi
| Ana platform | KAAN |
|---|---|
| Proje adı | BÜRFİS |
| Radar bileşeni | MURAD 600-A AESA |
| Elektronik harp | Uçak üzeri bütünleşik işlevler |
| Doğrulanan test aracı | Global 6000 tabanlı uçan laboratuvar |
| Kamuya açık aşama | Geliştirme ve entegrasyon |
En güvenli okuma şudur: BÜRFİS, KAAN’ın bütünleşik RF kabiliyet projesidir. MURAD 600-A bu mimarinin çok işlevli AESA radar ayağıdır. Uçak üzerindeki elektronik harp bileşenleri de aynı mimarinin diğer ayağını oluşturur. ASELSAN ve TUSAŞ kamuya açık belgelerde alt birimlerin tamamını, anten yerleşimini, işlev paylaşımını veya yazılım sınırlarını açıklamadığı için daha ayrıntılı blok şema kesin bilgi gibi sunulamaz.
Neden radar ile elektronik harp birlikte ele alınıyor?
Radar ve elektronik harp sistemleri aynı fiziksel alanı, yani elektromanyetik spektrumu kullanır. Radar hedef aramak, izlemek, sınıflandırmak ve silah kullanımına veri sağlamak için yayın yapar ve yansımaları dinler. Elektronik destek işlevleri çevredeki yayınları tespit edip tehdit kütüphaneleriyle karşılaştırır. Elektronik taarruz işlevleri ise düşman radar veya haberleşme sistemlerinin çalışmasını zorlaştırmak için uygun dalga şekilleri üretir. Bu görevler ayrı donanımlarla yürütülebilir, ancak ortak zamanlama ve işlem mimarisi kullanmaları uçağın spektrumu daha verimli yönetmesine yardım eder.
Bütünleşmenin pratik gerekçesi yalnızca parça sayısını azaltmak değildir. Radar bir hedef hakkında menzil ve açı bilgisi üretirken elektronik destek sistemi aynı hedefin yayın karakterini yakalayabilir. Görev bilgisayarı bu verileri diğer uçak sensörleri ve dış kaynaklarla birleştirdiğinde pilotun önüne daha tutarlı bir taktik resim gelebilir. TUSAŞ’ın KAAN sayfasındaki “yüksek durumsal farkındalık”, “sensör füzyonu” ve “optimize edilmiş pilot iş yükü” hedefleri bu üst düzey sonucu tarif eder.
Burada önemli bir sınır vardır. Bütünleşik RF ifadesi, radar ve elektronik harp işlevlerinin her koşulda aynı anteni veya aynı güç yükselteçlerini kullandığını kanıtlamaz. Ortak işlem, ortak zamanlama, paylaşılan soğutma veya farklı anten açıklıkları gibi mimari tercihler mümkündür. Hangi paylaşım düzeyinin KAAN’da uygulandığı, kamuya açık resmî belgelerde ayrıntılı olarak gösterilmemiştir.
MURAD 600-A’nın mimarideki yeri
MURAD 600-A, KAAN için anılan aktif elektronik taramalı dizi radarının adıdır. AESA mimarisinde çok sayıdaki katı hâl verici ve alıcı modül, anteni mekanik olarak çevirmeden ışının elektronik biçimde yönlendirilmesini sağlar. Bu yapı hızlı tarama, farklı görevler arasında zaman paylaşımı ve arıza durumunda kademeli performans kaybı gibi genel avantajlar sunar. Bunlar AESA tekniğinin genel özellikleridir.
MURAD 600-A, daha küçük platformlar ve F-16 modernizasyonu için geliştirilen MURAD 100-A ile aynı ürün değildir. MURAD 100-A için yayımlanmış GaN mimarisi, hava-hava ve hava-yer modları veya gerçekleştirilen atış testleri, doğrudan 600-A’ya aktarılmamalıdır.
TurDef’in Haziran 2025 tarihli fuar haberi, MURAD 600-A ile uçak üzerindeki elektronik harp sistemini bütünleşik RF sisteminin iki ana bileşeni olarak tanımlıyor. Bu bilgi, radarın mimaride merkezi olduğunu doğrulayan en açık kamuya açık anlatımlardan biridir. Buna karşın radarın açıklanmayan tespit menzilini belirli bir kilometre değeriyle vermek güvenilir değildir. Haber sitelerinde dolaşan tahminler resmî performans verisi sayılmaz.
Elektronik harp ayağı hangi görevleri kapsayabilir?
ASELSAN’ın 2025 faaliyet raporu, KAAN’ı yüksek performanslı bir elektronik harp sistemiyle donatmaya yönelik çalışmaların sürdüğünü bildirir. Rapor, sistemin alt birim adlarını veya teknik değerlerini açıklamaz. Bu nedenle radar ikazı, elektronik destek, elektronik taarruz, karıştırma veya kendini koruma gibi işlevlerin hangi cihazlar tarafından üstlenildiği açık kaynakta kesin bir konfigürasyon hâlinde verilemez.
Bir muharip uçakta elektronik harp zinciri genel olarak tehdidin yayınını algılama, yönünü ve kimliğini değerlendirme, göreve etkisini belirleme ve uygun karşı tedbiri seçme aşamalarından oluşur. Bütünleşik RF yaklaşımı, bu zincirin radarın hedef resmiyle daha yakın ilişki kurmasına olanak verebilir. Örneğin pasif olarak algılanan bir yayın radar aramasına ipucu verebilir veya radarın izlediği bir hedefin tehdit önceliği elektronik destek verisiyle değişebilir. Bunlar mimarinin beklenen işlevsel faydalarıdır, açıklanmış KAAN performans sonuçları değildir.
Kamuya açık kaynaklarda BÜRFİS’in elektronik harp yayın gücü, frekans bantları, hassas yön bulma değeri, tehdit kütüphanesi kapasitesi veya aynı anda karşılık verebildiği tehdit sayısı bulunmuyor. Bu sayılar görev planlaması ve platformun hayatta kalma kabiliyeti açısından hassastır. Dosyanın teknik sınırı, doğrulanmış mimariyi açıklamak ve boşlukları tahminle doldurmamaktır.

Sensör füzyonu BÜRFİS verisini nasıl anlamlandırır?
BÜRFİS’in ürettiği radar ve elektronik harp verisi tek başına pilot arayüzünün tamamı değildir. KAAN’ın bütünleşik işlemci ünitesi, elektro-optik sensörleri, haberleşme ve tanımlama sistemi ile dış görev unsurlarından gelen bilgiler aynı görev resmine katkı verir. TUSAŞ, yeni nesil görev sistemlerinin otomatik hedef tanıma, çoklu veri füzyonu ve karar desteği hedeflediğini açıklıyor.
Füzyonun temel işi, farklı sensörlerin aynı nesneye ilişkin ölçümlerini eşleştirmek ve belirsizliği azaltmaktır. Radar menzil ve hız bilgisi sağlayabilir. Elektronik destek, hedefin yayın karakterini ve olası kimliğini işaret edebilir. Elektro-optik sistemler pasif görüntü ve kızılötesi iz verebilir. Dost-düşman tanımlama ile veri bağı bilgisi de aynı iz kaydına eklenebilir. Sonuçta pilotun ayrı ekranlarda ham veri izlemek yerine önceliklendirilmiş bir taktik resim görmesi hedeflenir.
Bu anlatım sistem mühendisliği düzeyindedir. TUSAŞ’ın hedef ifadeleri, operasyonel kabulde doğrulanmış sonuç yerine program gereksinimi olarak okunmalıdır.
Gövde içi antenler ve düşük görünürlük bağlantısı
Düşük görünürlüklü bir savaş uçağında anten yerleşimi aerodinamik, elektromanyetik uyumluluk ve radar kesit alanı gereksinimleriyle birlikte tasarlanır. Dışarı taşan antenler veya sonradan eklenen podlar, uçak geometrisini ve görev performansını etkileyebilir. Bu nedenle bütünleşik RF mimarisi platform tasarımının erken aşamasından itibaren gövde, güç, soğutma ve veri ağlarıyla beraber ele alınmalıdır.
KAAN’ın resmî ürün sayfası düşük radar ve kızılötesi iz hedefini, bütünleşik RF sistemini ve entegre modüler aviyoniği aynı yeni nesil mimari içinde sıralıyor. Bu durum RF alt sistemlerinin platform bütünleşmesinin düşük görünürlük hedefiyle koordineli yürütüldüğünü gösterir.
“Gövde içi anten mimarisi” ifadesi bu nedenle fiziksel entegrasyon hedefini anlatmak için kullanılabilir.
Uçan laboratuvar neyi doğrular?
TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu’nun 2025’te verdiği bilgiye göre Bombardier Global 6000 tabanlı bir uçan laboratuvar, KAAN için geliştirilen AESA radarın testlerini destekliyor. Büyük iş jetinin kullanılması, ölçüm ekipmanının ve test mühendislerinin gerçek uçuş koşullarında geniş veri toplamasına imkân tanır. Radar yazılımı, anten davranışı, soğutma, güç kullanımı ve çevresel etkiler gibi konular bu tür bir platformda incelenebilir.
Uçan laboratuvar testi ile KAAN üzerindeki uçuş testi aynı aşama değildir. Laboratuvar uçağı, sensörün gerçek hava ortamındaki davranışını ve veri üretimini sınamaya yarar. KAAN entegrasyonu ise savaş uçağının kendi geometrisi, güç ve soğutma sistemi, elektromanyetik ortamı, görev bilgisayarı, kokpit arayüzü ve silah zinciriyle birlikte doğrulama gerektirir.
Alt sistem testi, sistem entegrasyon laboratuvarı, uçan laboratuvar, KAAN yer testi, KAAN uçuş testi, görev sistemi kalifikasyonu ve operasyonel kabul farklı eşiklerdir.
Aselsanın radarı buldu, SkyDagger HUNTER vurdu
ARES 2-N nedir? Gemilerde radar yayınlarını dinleyen sistemin özellikleri
ABD Kara Kuvvetleri, yazılım onayında OpenAI ile çalışacakProgram aşaması ve kamuya açık son durum
ASELSAN’ın Haziran 2024 yatırımcı sunumu, BÜRFİS’i KAAN faydalı yükleri arasında resmî proje adıyla gösterdi. Mayıs 2025’te kamuya yansıyan uçan laboratuvar bilgisi, MURAD 600-A için gerçek uçuş koşullarında test desteğinin bulunduğunu ortaya koydu. Haziran 2025 Paris Airshow gösterimi ise radar, elektronik harp, elektro-optik ve aviyonik yüklerin aynı KAAN görev sistemi bağlamında sergilendiğini gösterdi.
ASELSAN’ın 2025 faaliyet raporu, KAAN için aviyonik, haberleşme, radar, elektro-optik, elektronik harp, seyrüsefer ve güdüm sistemlerinin geliştirilmesine devam edildiğini ve faydalı yükler genelinde ilk teslimatların yapıldığını bildiriyor. Aynı rapor elektronik harp sistemi çalışmalarının sürdüğünü de söylüyor. “İlk teslimatlar” ifadesi alt sistemlerin tamamı için ayrı ayrı verilmediğinden BÜRFİS’in teslim edildiği veya kabul edildiği sonucu çıkarılamaz.
Programın doğrulanabilen durumu geliştirme, alt sistem testi ve platform entegrasyonu hazırlığıdır. Daha ileri bir aşama için ASELSAN, TUSAŞ, SSB veya kullanıcı makamın tarihli açıklaması gerekir.
Üretim, teslimat ve ihracat sınırları
BÜRFİS için kamuya açık seri üretim adedi, teslimat takvimi, sözleşme bedeli veya üretim kapasitesi bulunmuyor. Geliştirme programlarında prototipler farklı ölçüm donanımı, yazılım sürümü ve sensör olgunluğu ile uçabilir.
İhracat tarafında da benzer bir sınır vardır. KAAN için uluslararası ilgi ve ortaklık görüşmeleri BÜRFİS’in otomatik olarak aynı konfigürasyonla ihraç edileceğini göstermez. Radar ve elektronik harp sistemleri ihracat lisansları, ülkeye özgü tehdit kütüphaneleri, kriptolu yazılım, tanımlama işlevleri ve görev veri dosyaları bakımından ayrı düzenlemelere tabi olabilir.
Bu nedenle “yerli” veya “millî” tanımı projenin Türkiye’de geliştirilmesini anlatır. Her yarı iletken, üretim ekipmanı, yazılım aracı veya ham maddenin kaynağına ilişkin yüzde vermez. Açıklanmayan yerlilik oranı tahmin edilmemeli, özgün tasarım ile tedarik zincirindeki bütün parçaların menşei aynı kavrammış gibi sunulmamalıdır.
BÜRFİS hakkında hangi bilgiler henüz açıklanmadı?
BÜRFİS’in radar menzili, frekans bantları, verici ve alıcı modül sayısı, yayın gücü, soğutma kapasitesi, eş zamanlı iz veya angajman sayısı, elektronik taarruz gücü ve yön bulma doğruluğu kamuya açık resmî kaynaklarda yoktur.
Özellikle MURAD 100-A için açıklanmış performans özelliklerini MURAD 600-A’ya taşımak, bütünleşik RF sistemini burun radarına indirgemek veya elektronik harp kabiliyetini doğrulanmamış sayılarla tanımlamak hatalı sonuç verir.
Bundan sonraki anlamlı eşikler, BÜRFİS’e özel sistem entegrasyon laboratuvarı sonucu, KAAN üzerinde yer veya uçuş testi, görev sistemi kalifikasyonu, seri üretim kararı ve kullanıcı kabulüdür. Bu aşamalardan biri tarihli ve birincil kaynakla duyurulduğunda dosya aynı URL altında güncellenmelidir.
BÜRFİS’in önemli tarihleri
- 30 Haziran 2024: ASELSAN yatırımcı sunumu BÜRFİS Projesi’ni KAAN için geliştirilen faydalı yükler arasında resmî adıyla listeledi.
- 1 Mayıs 2025: TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu’nun açıklamalarına dayanan haber, Global 6000 tabanlı uçan laboratuvarın KAAN’ın AESA radar testlerini desteklediğini aktardı.
- 22 Haziran 2025: Paris Airshow 2025’te KAAN için sergilenen ASELSAN yükleri arasında MURAD 600-A gösterildi. Radar ile uçak üzerindeki elektronik harp sisteminin bütünleşik RF sistemini oluşturduğu bildirildi.
- 2025 faaliyet dönemi: ASELSAN, KAAN’ın radar ve elektronik harp dâhil faydalı yük geliştirme faaliyetlerinin sürdüğünü bildirdi. Genel teslimat ifadesi BÜRFİS’e özel kabul veya teslimat sayılmadı.
- 14 Ekim 2026: Dosya geliştirme ve entegrasyon sınırlarıyla güncellendi.
Sık sorulan sorular
BÜRFİS ile MURAD 600-A aynı sistem mi?
Tam olarak aynı kavram değildir. BÜRFİS, KAAN’ın bütünleşik radyo frekans sistemi projesini ifade eder. MURAD 600-A ise bu mimarinin AESA radar bileşeni olarak anılır.
BÜRFİS’in radar menzili kaç kilometre?
ASELSAN veya TUSAŞ, BÜRFİS ya da MURAD 600-A için doğrulanmış tespit menzili açıklamadı. Açık kaynakta dolaşan kilometre değerleri resmî performans verisi değildir. Menzil hedefin radar kesit alanına, irtifaya, yayın moduna ve elektronik ortam koşullarına göre değişir.
MURAD 100-A’nın özellikleri MURAD 600-A için geçerli mi?
Hayır. MURAD 100-A için doğrulanan GaN mimarisi, uçuş ve atış testleri doğrudan 600-A’ya aktarılmamalıdır. Anten boyutu, güç, soğutma, yazılım ve platform arayüzleri farklı olabilir.
BÜRFİS KAAN üzerinde uçtu mu?
MURAD 600-A testlerini destekleyen Global 6000 tabanlı uçan laboratuvar bilgisi vardır. Bu test, KAAN üzerindeki uçuş entegrasyonuyla aynı aşama değildir.
BÜRFİS seri üretime geçti mi?
Kamuya açık kaynaklarda BÜRFİS’e özel seri üretim başlangıcı, teslimat adedi veya operasyonel kabul duyurulmadı. ASELSAN 2025 faaliyet raporu KAAN faydalı yükleri genelinde ilk teslimatlardan söz ediyor, ancak bunu BÜRFİS’e özgü teslimat kanıtı olarak kullanmak mümkün değildir.
Kaynaklar: ASELSAN 2024 ilk yarı yatırımcı sunumu · ASELSAN 2025 Faaliyet Raporu · TUSAŞ KAAN ürün sayfası · TUSAŞ KAAN tanıtım broşürü · TurDef: ASELSAN Displays Its Payloads for TUSAŞ’s KAAN Fighter · TurDef: Mehmet Demiroğlu Gives Updates on the KAAN Fighter’s Tests · SSB: Millî Muharip Uçak KAAN ilk uçuşunu gerçekleştirdi