DERİNGÖZ 100M/600 ve 100L/300: Görevler, sensörler ve son durum
ASELSAN’ın DERİNGÖZ ailesi, 300 ve 600 metre çalışma derinliğine sahip iki otonom sualtı aracını aynı görev mimarisinde buluşturuyor. Özellikler, mayın tespit denemesi, sivil kullanım ve açıklanmayan program ayrıntıları bu dosyada ayrıştırılıyor.

Haberi paylaşmak ister misin?
DERİNGÖZ, ASELSAN’ın keşif ve gözetleme başta olmak üzere sualtındaki riskli, uzun süreli veya tekrarlı görevleri insansızlaştırmak için geliştirdiği otonom sualtı aracı ailesidir. Kamuya açık belgelerde iki ana üye bulunuyor: DERİNGÖZ 100M/600 ve daha sonra tanıtılan DERİNGÖZ 100L/300. Üretici; keşif ve gözetleme, mayın karşı tedbir faaliyetleri, liman koruma, sualtı boru ve kablolarının incelenmesi ile kritik altyapıların korunmasını başlıca kullanım alanları arasında sayıyor.
Her iki varyant da modüler mimari ve ihtiyaca göre değiştirilebilen faydalı yük yaklaşımıyla tanımlanıyor. Kamera, sonarlar, seyrüsefer donanımı ve haberleşme araçları seçilen göreve göre bir bütün oluşturuyor. Bu nedenle DERİNGÖZ’ü tek bir sensör taşıyan torpido biçimli araçtan çok, görev planlama ve görev sonrası analiz unsurlarını da içeren bir sistem olarak okumak gerekiyor.
DERİNGÖZ künyesi
| 100M/600 çalışma derinliği | 600 metre |
|---|---|
| 100L/300 çalışma derinliği | 300 metre |
| Görev süresi | 8 saat nominal, ek bataryayla 24 saate kadar |
| Azami hız | 100M/600 için 5,5 knot; 100L/300 için 5 knot |
| Doğrulanmış görev sonucu | Dip ve demirli mayın tespiti |
ASELSAN’ın açık belgeleri M ve L harflerinin resmî açılımını vermiyor. İsimlerdeki 600 ve 300 sayıları kataloglarda ilan edilen azami çalışma derinlikleriyle örtüşüyor.
100M/600 ile 100L/300 arasındaki temel farklar
100M/600, 600 metreye kadar çalışma derinliği ve 5,5 knot azami hızla ailenin kamuya açık daha derin görev varyantıdır. Tarama hızı 3 knot olarak veriliyor. İngilizce ürün belgesi standart batarya düzeninde sekiz saat nominal süreyi, iki ek bataryayla 24 saate kadar görevi belirtiyor. Türkçe belgede de 24 saatlik değerin ek bataryayla sağlandığı açıkça yazıyor.
IDEF 2025’te tanıtılan 100L/300 ise 300 metre çalışma derinliği, 5 knot azami hız ve 3 knot görev ya da tarama hızıyla listeleniyor. Bu varyant için de sekiz saat nominal, ek bataryayla 24 saate kadar süre açıklanmış durumda. Katalogda kamera, yandan taramalı sonar, çok ışınlı iskandil ve engelden sakınma sonarı açıkça yer alıyor. Haberleşmede Wi-Fi, RF veribağı, Iridium, 4G/LTE ve akustik modem sayılıyor.
İki varyantı yalnızca derinlik rakamıyla ayırmak eksik kalır. 100M/600 belgesi sentetik açıklıklı sonarı da olası faydalı yükler arasında listelerken 100L/300 belgesinde bu kalem bulunmuyor. Buna karşılık 100L/300’ün yüzey haberleşme seçenekleri daha ayrıntılı ilan edilmiş. Bunlar sabit yük paketi değil, üreticinin duyurduğu yapılandırma seçenekleridir. Kullanıcıya teslim edilmiş kesin konfigürasyon kamuya açıklanmış değildir.
Bir otonom sualtı görevi nasıl planlanır?
DERİNGÖZ paketinin bileşenleri araçla sınırlı değil. ASELSAN katalogları görev planlama bilgisayarı, görev sonrası analiz ve değerlendirme bilgisayarı, şarj istasyonu ile taşıma ve servis ekipmanlarını sistemin parçası olarak sıralıyor. Operatör önce taranacak alanı, rota noktalarını, derinlik profilini ve sensör kullanımını planlıyor. Araç sualtında bu planı seyrüsefer sensörleri ve engelden sakınma donanımıyla uyguluyor, görev sonunda toplanan veriler ayrı analiz ortamında inceleniyor.
Görev hedefini ve sınırlarını insan belirler. Araç, önceden tanımlanan rota ve kurallar içinde ilerleyebilir, sensör verisi toplayabilir ve engellerden kaçınabilir. Nisan 2026 denemesinde dip ve demirli mayınların farklı derinliklerde tam otonom görevle tespit edildiği bildirildi. Eylül 2026’daki Halfeti gösteriminde ise Anadolu Ajansı görüntülerde aracın operatör kontrolünde ilerlediğini özellikle belirtti. İki faaliyet, aynı platformun farklı işletim biçimlerini gösteriyor.
Görev sonrası değerlendirme mayın karşı tedbir ve altyapı denetiminde kritik aşamadır. Bir sonar teması önce olası hedef olarak işaretlenir, konumu ve görüntüsü daha ayrıntılı incelemeye alınır. Kamuya açıklanan DERİNGÖZ sonuçları tespit kabiliyetini doğruluyor.
Sonar ve kamera yükleri ne yapıyor?
Yandan taramalı sonar, aracın iki yanındaki deniz tabanını şeritler hâlinde görüntüleyerek mayın benzeri cisimleri, enkazı veya altyapı unsurlarını aramaya yarar. Çok ışınlı iskandil, taban geometrisini ve sualtı topografyasını ölçmek için farklı açılara çok sayıda akustik ışın gönderir. Engelden sakınma sonarı aracın rotasındaki tehditleri daha erken algılamasına yardım eder. Kamera ise görüş koşulları elverdiğinde hedefin görsel teyidi, yakın inceleme ve sivil araştırma görevleri için ek veri üretir.
100M/600 ürün belgesinde sentetik açıklıklı sonar seçeneği de bulunuyor. Bu teknik, aracın hareketi boyunca alınan akustik verileri birleştirerek taban görüntüsünde daha yüksek çözünürlük hedefler. Bu yüzden belirli bir mayın tipini hangi mesafeden sınıflandırabildiğine ilişkin sayı vermek mümkün değil.
Enerji tüketimi, hidrodinamik denge, görev süresi ve veri depolama ihtiyacı seçilecek yük paketini etkiler. Üretici, ihtiyaca göre artırılabilir veya özelleştirilebilir konfigürasyon vurgusu yapıyor. Açık kaynakların gösterdiği kesin sınır, katalogda listelenen sensör seçenekleriyle sınırlıdır.

Seyrüsefer zinciri sualtında konumu nasıl koruyor?
Her iki varyantta INS, DVL, USBL, GNSS ve derinlik sensörü birlikte listeleniyor. Ataletsel seyrüsefer sistemi aracın hareketini kendi ölçümleriyle izler. Doppler hız kütüğü, akustik ölçümle aracın deniz tabanına veya su kütlesine göre hızını hesaplar ve ataletsel çözümde biriken hatanın sınırlandırılmasına yardım eder. Derinlik sensörü dikey profilin korunmasını destekler.
GNSS sinyalleri suyun altında doğrudan kullanılamadığı için uydu konumunun rolü yüzeyde başlangıç, güncelleme veya görev sonu konum doğrulamasıyla sınırlıdır. USBL ise yüzeydeki destek birimiyle sualtındaki araç arasında akustik konumlandırma sağlayabilir.
Seyrüsefer doğruluğu, tarama şeritlerinin boşluk bırakmadan ve gereksiz örtüşme oluşturmadan yürütülmesini etkiler. Özellikle mayın aramada aynı bölgenin sistematik biçimde taranması gerekir. DERİNGÖZ’ün farklı derinliklerdeki dip ve demirli mayınları bulduğu saha denemesi, sensör ve seyrüsefer zincirinin birlikte çalıştığını gösteren somut sonuçtur.
Haberleşme neden çok katmanlı?
Radyo frekansları sualtında hızla zayıfladığı için Wi-Fi, RF veribağı, Iridium ve 4G/LTE gibi yöntemler esas olarak araç yüzeydeyken kullanılabilir. Uzun menzilli uydu bağlantısı ya da hücresel ağ, görev planı aktarımı ve toplanan verinin uygun koşullarda gönderilmesini kolaylaştırır. Akustik modem sualtında düşük bant genişlikli komut, durum veya konum mesajlarının iletilmesine imkân verebilir.
100M/600 belgesi kablolu, kablosuz ve akustik haberleşme seçeneklerini birlikte anıyor. 100L/300 belgesi RF veribağı ve 4G/LTE’yi ayrıca listeliyor. Bu çeşitlilik, aracın kıyıdan, küçük bir tekneden veya daha büyük bir deniz platformundan işletilebilecek biçimde yapılandırılmasına hizmet eder. Bununla birlikte haberleşme menzili, akustik veri hızı, anten düzeni ve elektromanyetik iz yönetimi kamuya açıklanmış değil.
Otonom görev mimarisinin temel avantajı, aracın sürekli yüksek hızlı bağlantıya ihtiyaç duymadan planı uygulayabilmesidir. Bu aynı zamanda operatörün sualtında anlık video akışı aldığı varsayımını da yanlış kılar. Büyük hacimli sonar ve görüntü verisinin önemli bölümü görev sonunda analiz edilebilir.
Süre ve hız değerleri nasıl okunmalı?
100M/600 için azami hız 5,5 knot, tarama hızı 3 knot. 100L/300 için azami hız 5 knot, görev hızı 3 knot. Azami hız transit veya manevra için üst sınırı, üç knot değeri ise sensör taramasına uygun daha düşük çalışma hızını anlatır. Sonar görüntü kalitesi ve enerji tüketimi nedeniyle aracın bütün görevi azami hızda yürütmesi beklenmez.
Her iki varyant için 24 saat rakamı ek bataryayla sağlanan üst sınırdır. 100L/300 İngilizce kataloğu sekiz saatlik nominal süreyi açıkça yazar. 100M/600 İngilizce belgesi de sekiz saat nominal süre ve iki ek bataryayla 24 saat verir. Bu nedenle 24 saatlik değeri standart batarya, her faydalı yük ve her hız koşulunda kesintisiz garanti gibi sunmak hatalı olur.
Katalog değerlerinde yüzde 10 tolerans uyarısı bulunuyor. Gerçek görev süresi su sıcaklığı, akıntı, hız profili, sonar ve haberleşme yükü, batarya yaşı ile görevdeki bekleme ve manevra oranına bağlı değişir. Kamuya açık belgelerde menzil veya taranan alan için doğrulanmış bir kilometre değeri bulunmadığından süre ve hızdan doğrudan görev yarıçapı hesaplanmamalı.
Mayın karşı tedbir denemesinde ne doğrulandı?
ASELSAN’ın Nisan 2026 açıklamasına dayanan haberlerde DERİNGÖZ 100M/600’ün farklı derinliklerde yerleştirilen dip ve demirli deniz mayınlarını tam otonom görevde tespit ettiği bildirildi. Dip mayını deniz tabanında, demirli mayın ise bir bağla belirli su derinliğinde tutulur. İki hedef türünün aynı faaliyet içinde bulunması, aracın taban taramasıyla su kolonundaki temaslara yönelik algılamayı birlikte sınadığını gösteriyor.
Doğrulanan sonuç tespittir. Açıklamalarda mayının etkisiz hâle getirilmesi, patlayıcı yük bırakılması, uzaktan imha aracı sevk edilmesi veya donanma kabulünün tamamlanması yer almıyor. Mayın karşı tedbir zinciri arama, tespit, sınıflandırma, teşhis, işaretleme ve etkisizleştirme gibi aşamalardan oluşabilir. DERİNGÖZ için kamuya açık deneme bu zincirin arama ve tespit bölümünde somut ilerleme sunuyor.
Aselsanın radarı buldu, SkyDagger HUNTER vurdu
ARES 2-N nedir? Gemilerde radar yayınlarını dinleyen sistemin özellikleri
ABD Kara Kuvvetleri, yazılım onayında OpenAI ile çalışacakTurDef, aracın Türk Deniz Kuvvetlerinin yeni nesil mayın karşı tedbir yaklaşımında suüstü gemileri ve uygun kıyı noktalarından kullanılmasının beklendiğini yazdı. Bu, yayın değerlendirmesidir. Hangi gemiye kaç aracın konuşlandırılacağı, kesin sözleşme kapsamı ve birlik yapısı resmî belgelerde açıklanmadığı için gerçekleşmiş konuşlandırma gibi ele alınamaz.
Kritik altyapı ve sivil görevlerde ne sunuyor?
Deniz tabanındaki boru hatları, enerji ve haberleşme kabloları, liman girişleri ve iskele altyapıları düzenli denetim gerektirir. Otonom araç, planlı rotayı tekrarlayarak sonar ve kamera verisi toplayabilir. Böylece hasar, yer değiştirme, yabancı cisim veya şüpheli temasların önceki görev verileriyle karşılaştırılması mümkün hâle gelir. Üretici bu görevleri hem askerî hem sivil kullanım çerçevesinde anıyor.
25 Eylül 2026’da Halfeti’de yapılan Fırat Nehri keşfi, DERİNGÖZ’ün deniz dışındaki iç su görevlerine de uyarlanabildiğini gösterdi. Anadolu Ajansı, aracın kamera ve sensörlerle su altında kalan yerleşim izlerini ve topografyayı görüntülediğini aktardı. Haberde aracın görüntülerde operatör kontrolünde ilerlediği belirtildi.
Altyapı denetiminde ihtiyaç duyulan çözünürlük, veri formatı, emniyet sertifikasyonu ve işletme maliyeti farklı olabilir. ASELSAN bu pazara ilişkin müşteri, hizmet modeli veya ticari teslimat sayısı açıklamadı.
Test ve tanıtım kronolojisi
ASELSAN’ın 2024 faaliyet raporu, Türkiye’nin ilk otonom sualtı aracı olarak tanımlanan DERİNGÖZ 100M/600’ün dalışlı testlerinin başarıyla tamamlandığını ve ilk sözleşmenin imzalandığını kaydetti. 2025 faaliyet raporu ise sistem seviyesi deniz testlerinin başarıyla icra edildiğini ve 100L/300’ün IDEF 2025’te tanıtıldığını bildirdi. Bu iki kayıt geliştirme, sözleşme ve test aşamalarını birbirinden ayırıyor.
22 Temmuz 2025’teki IDEF tanıtımı, 100L/300’ü ailenin 300 metre sınıfındaki üyesi olarak kamuoyuna çıkardı. Nisan 2026’da 100M/600 ile farklı derinliklerdeki dip ve demirli mayınların tespit edildiği açıklandı. Ağustos 2026’da sistem Gölcük’te TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında sergilendi. Eylül 2026’da Halfeti’de kamera ve sensörlerle keşif faaliyeti gerçekleştirildi.
Bu kronoloji bir olgunlaşma çizgisi gösteriyor, ancak seri üretim adedi ve envanter kabulü için eksiksiz takvim sunmuyor. Dalış testi, sistem seviyesi deniz testi, belirli görev gösterimi, kullanıcı kabulü ve teslimat farklı eşiklerdir. Kamuya açık açıklamalar bu eşiklerin hepsinin tamamlandığını söylemiyor.
Sözleşme, üretim, teslimat ve ihracat durumu
2024 faaliyet raporundaki ilk sözleşme kaydı program için önemli bir ticari eşiği doğruluyor. Sözleşmenin varlığı, teslimatın tamamlandığı veya sistemin operasyonel envantere alındığı sonucunu tek başına doğurmaz.
2025 faaliyet raporu 100M/600 için deniz testlerini ve 100L/300 için lansmanı kaydediyor. Raporda DERİNGÖZ teslimat adedi verilmezken, başka sualtı ürünleri için kabul ve teslimat ifadeleri açıkça kullanılıyor. Bu dil farkı, DERİNGÖZ’ün kamuya açıklanan durumunu test ve geliştirme ekseninde tutmayı gerektiriyor.
ASELSAN uluslararası pazarlarda geniş bir deniz sistemleri portföyü sunuyor, ancak DERİNGÖZ ailesi için doğrulanmış yabancı müşteri veya ihracat teslimatı açıklanmış değil.
15 Ekim 2026 itibarıyla hangi sorular açık?
DERİNGÖZ ailesinin teknik omurgası kamuya açık kataloglarla belirgin: 300 ve 600 metre sınıfları, sekiz saat nominal ve ek bataryayla 24 saate varan görev süresi, üç knot tarama veya görev hızı, çoklu sonar seçenekleri, INS-DVL-USBL tabanlı seyrüsefer ve katmanlı haberleşme. Tam otonom mayın tespit faaliyeti, platformun en somut doğrulanmış askerî görev sonucudur.
Programın sonraki önemli eşikleri kullanıcı kabulü, doğrulanmış teslimat, belirli bir gemi veya kıyı birimiyle düzenli kullanım ve mayın karşı tedbir zincirinin tespitten sonraki aşamaları olacaktır. Yeni açıklamalar bu ayrımlarla izlenmeli. DERİNGÖZ’ün değeri yalnızca derinlik rakamında değil, görev planlama, otonomi, sensör füzyonu ve görev sonrası analizi tek sistemde toplamasında yatıyor.
DERİNGÖZ’ün önemli tarihleri
- 2024: DERİNGÖZ 100M/600’ün dalışlı testleri tamamlandı ve ilk sözleşmenin imzalandığı ASELSAN faaliyet raporuna girdi.
- 22 Temmuz 2025: DERİNGÖZ 100L/300, IDEF 2025’te 300 metre sınıfındaki yeni aile üyesi olarak tanıtıldı.
- 2025: 100M/600 için sistem seviyesi deniz testlerinin başarıyla icra edildiği 2025 faaliyet raporunda kaydedildi.
- 27 Nisan 2026: 100M/600, farklı derinliklerdeki dip ve demirli mayınları tam otonom saha görevinde tespit etti.
- 20–23 Ağustos 2026: DERİNGÖZ, TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında Gölcük’te sergilendi ve kabiliyet gösterimine çıktı.
- 25 Eylül 2026: Araç, Halfeti’de Fırat Nehri’nin sualtı topografyası ve eski yerleşim izleri için keşif faaliyeti yürüttü.
Sık sorulan sorular
DERİNGÖZ 100M/600 ile 100L/300 arasındaki ana fark nedir?
100M/600, 600 metre çalışma derinliği ve 5,5 knot azami hıza sahip varyanttır. 100L/300, 300 metre çalışma derinliği ve 5 knot azami hızla listelenir. İkisinin görev hızı yaklaşık 3 knot, ek bataryayla ilan edilen üst süre 24 saattir. Sensör ve haberleşme seçeneklerinde de katalog farkları bulunur.
DERİNGÖZ 24 saat kesintisiz çalışabiliyor mu?
24 saat, ek batarya düzeniyle açıklanan üst sınırdır. Üretici belgeleri sekiz saatlik nominal süreyi, 100M/600 için iki ek bataryayla ve 100L/300 için ek bataryayla 24 saate kadar görevi belirtir. Gerçek süre hız, akıntı, sıcaklık ve sensör yüküne göre değişebilir.
DERİNGÖZ deniz mayınlarını imha edebiliyor mu?
Kamuya açıklanan Nisan 2026 denemesinde farklı derinliklerdeki dip ve demirli mayınların tam otonom görevle tespit edildiği doğrulandı. Bu nedenle kanıtlanmış kabiliyet tespit aşamasıyla sınırlandırılmalı.
DERİNGÖZ Türk Deniz Kuvvetleri envanterinde mi?
ASELSAN’ın 2024 faaliyet raporu ilk sözleşmenin imzalandığını, 2025 raporu sistem seviyesi deniz testlerinin tamamlandığını bildiriyor. Kamuya açık veriler envanterde düzenli kullanım sonucuna varmak için yeterli değil.
Kaynaklar: ASELSAN DERİNGÖZ 100M/600 Türkçe ürün belgesi · ASELSAN DERİNGÖZ 100L/300 Türkçe ürün belgesi · ASELSAN 2024 Faaliyet Raporu · ASELSAN 2025 Faaliyet Raporu · ASELSAN: Mavi Vatan’ın yeni koruyucuları · TurDef: DERİNGÖZ 100M/600 mayın tespit gösterimi · Anadolu Ajansı: DERİNGÖZ 100L/300 IDEF 2025 tanıtımı · Anadolu Ajansı: DERİNGÖZ Halfeti keşfi · Anadolu Ajansı: DERİNGÖZ TEKNOFEST Mavi Vatan gösterimi
Görsel: ASELSAN / TurDef