Savunma Sanayi

KEMANKEŞ 1 ve 2: Özellikleri, menzil farkı ve testler

Baykar’ın jet motorlu KEMANKEŞ ailesi aynı güdüm yaklaşımını iki farklı ağırlık ve fırlatma seçeneğinde sunuyor. Güncel katalog değerleri, önceki hedef açıklamaları ve gerçekleşen testler birbirinden ayrıldığında KEMANKEŞ 1 ile KEMANKEŞ 2 arasındaki görev farkı daha açık görülüyor.

Arşiv fotoğrafı: Bayraktar AKINCI’nın kanat altında iki KEMANKEŞ 1 ile 28 Haziran 2025 tarihli hava hedefi testi öncesindeki görüntüsü

KEMANKEŞ, Baykar’ın insansız hava araçlarıyla birlikte görev yapmak üzere geliştirdiği jet motorlu mini seyir füzesi ailesidir. Ailenin iki üyesi aynı adlandırmayı, elektro-optik terminal güdümü ve yapay zekâ destekli uçuş yaklaşımını paylaşır. Buna karşılık ağırlık, havada kalış, operasyonel menzil, taşıyıcı platform ve fırlatma biçimi bakımından aynı sistem değildir. KEMANKEŞ 1 daha hafif, doğrudan hava aracından bırakılan bir mühimmat olarak öne çıkarken KEMANKEŞ 2 daha ağır faydalı yükü ve roket yardımlı kara fırlatma seçeneğiyle görev alanını genişletir.

Aile hakkında yayımlanan rakamların zaman içinde değişmiş olması özellikle dikkat gerektirir. Baykar’ın 2023 ve 2024 duyurularında bir saat havada kalış ile 200 kilometrenin üzerinde görev menzili hedefleri yer aldı. Güncel ürün sayfaları ise KEMANKEŞ 1 için 20 dakika ve 100 kilometre, KEMANKEŞ 2 için 30 dakika ve 150 kilometre açıklıyor. Eski duyurular geliştirme hedefini, belirli test sonuçları ise yalnızca o testte gösterilen performansı anlatıyor.

KEMANKEŞ künyesi

KEMANKEŞ 1 operasyonel menzil100 km
KEMANKEŞ 1 havada kalış20 dakika
KEMANKEŞ 1 ağırlık45 kg
KEMANKEŞ 1 hız140 KIAS seyir, 175 KIAS azami
KEMANKEŞ 2 operasyonel menzil150 km
KEMANKEŞ 2 havada kalış30 dakika
KEMANKEŞ 2 ağırlık75 kg
KEMANKEŞ 2 hız130 KIAS seyir, 160 KIAS azami
Ortak servis tavanı10.000 ft
Terminal güdümEO ya da GNSS
KEMANKEŞ 1 taşıyıcılarıTB2, TB3 ve AKINCI
KEMANKEŞ 2 fırlatmaHavadan bırakma veya RATO

KEMANKEŞ 1’in güncel teknik özellikleri

Füzenin kanat açıklığı 1,14 metre, uzunluğu 1,73 metre ve yüksekliği 0,4 metre. Seyir hızı 140 KIAS, azami hızı 175 KIAS olarak açıklanıyor. Servis tavanı 10 bin fit, operasyonel irtifa ise 7 bin 500 fit. Bu değerler, taşıyıcı hava aracının uçuş performansından ayrı olarak mühimmatın kendi uçuş zarfını gösterir.

Güncel katalogda operasyonel menzil 100 kilometre, haberleşme menzili 70 kilometrenin üzeri ve havada kalış süresi 20 dakika olarak yer alıyor. Havadan bırakılan sistemin jet motoru, ayrılmanın ardından seyir enerjisini sağlıyor. Baykar, KEMANKEŞ 1’i Bayraktar TB2, Bayraktar TB3 ve Bayraktar AKINCI ile bütünleştirilen bir mühimmat olarak tanımlıyor. Kamuya açık testlerde TB2 ve AKINCI üzerinden bırakma gösterildi. TB3 için entegrasyon yönü açıklansa da aynı kapsamda kamuya açık atış görüntüsü bulunmuyor.

KEMANKEŞ 2’nin güncel teknik özellikleri

KEMANKEŞ 2, ailenin daha büyük üyesidir. Güncel ürün sayfasında azami kalkış ağırlığı 75 kilogram, faydalı yük kapasitesi 20 kilogram olarak açıklanıyor. Gövde 2,47 metre uzunluğunda, kanat açıklığı 1,35 metre ve yükseklik 0,49 metre. Seyir hızı 130 KIAS, azami hız 160 KIAS. KEMANKEŞ 1 ile aynı biçimde 10 bin fit servis tavanı ve 7 bin 500 fit operasyonel irtifa değerleri veriliyor.

KEMANKEŞ 2 için güncel operasyonel menzil 150 kilometre, haberleşme menzili 70 kilometrenin üzeri ve havada kalış süresi 30 dakika. Sistem havadan bırakılabildiği gibi roket yardımlı kalkış düzeneğiyle karadan da fırlatılabilecek şekilde tasarlanıyor. Baykar, kamyonet gibi hareketli unsurların konuşlandırma aracı olabileceğini ve AKINCI ile entegrasyon planlandığını belirtiyor. Kara fırlatma seçeneği, pist veya uygun hava platformu bulunmayan bölgelerde konuşlanma esnekliği hedefliyor.

İki model arasındaki temel görev farkı

KEMANKEŞ 1 daha düşük ağırlığı sayesinde TB2 gibi nispeten sınırlı faydalı yük taşıyan platformlarda da kullanılabiliyor. On kilogramlık faydalı yük kapasitesi, 100 kilometrelik operasyonel menzil ve yüksek seyir hızı, sistemi taşıyıcı İHA’nın sensör ve veri bağlantısından yararlanan kompakt bir hassas taarruz aracı haline getiriyor. 2025’te AKINCI’dan yapılan testler, KEMANKEŞ 1’in sabit yer hedefinin yanında başka bir dron tarafından taşınan hareketli hava hedeflerine de yöneltilebildiğini gösterdi.

KEMANKEŞ 2 ise 20 kilogramlık faydalı yük kapasitesiyle etki payını artırırken daha ağır bir taşıma ve fırlatma düzeni gerektiriyor. Operasyonel menzilinin 150 kilometreye, havada kalışın 30 dakikaya çıkması arama, yaklaşma ve hedefleme için daha geniş zaman ve mesafe bırakıyor. Buna karşılık KEMANKEŞ 1’in güncel azami hızı daha yüksek. İki model, tek doğrusal ürün sıralamasından çok farklı taşıyıcı ve konuşlanma ihtiyaçlarına verilen iki çözüm olarak okunmalı.

Bayraktar TB2 kanadı altında KEMANKEŞ mühimmatı
KEMANKEŞ, TEKNOFEST 2023’te Bayraktar TB2’nin kanadı altında sergilenirken.

Fırlatma platformları ve görev zinciri

KEMANKEŞ 1’in kamuya açık ilk motorlu atışı 14 Haziran 2023’te Bayraktar TB2’den yapıldı. Mühimmat yaklaşık 20 kilometre mesafedeki bırakma noktasından sonra 33 kilometre yol alarak belirlenen hedef bölgesine ulaştı. Mart 2025’te iki KEMANKEŞ 1, yine TB2 tarafından taşındı ve bırakıldıktan sonra 100 kilometrenin üzerinde uçuş ile dalış denemesini tamamladı. Haziran 2025’te ise AKINCI ilk kez iki KEMANKEŞ 1 ile atışlı görev yaptı.

Bu zincirde taşıyıcı hava aracı yalnızca bir nakliye aracı değildir. Görüş hattı veri ve video bağlantısı, mühimmatın topladığı görüntünün taşıyıcı üzerinden yer kontrol istasyonuna aktarılmasını mümkün kılar. Bu mimari, hedef görüntüsünün görev sırasında izlenebilmesine ve füzenin taşıyıcı platformun daha geniş komuta kontrol ağına bağlanmasına hizmet eder. KEMANKEŞ 2’nin RATO seçeneği ise hava taşıyıcısına bağımlılığı azaltmayı hedefler. Ancak RATO aracının birlik yapısı, yeniden yükleme süresi ve bir bataryadaki araç sayısı kamuya açıklanmış değildir.

Kamera, terminal güdüm ve yapay zeka

KEMANKEŞ 1’in güncel kamera verileri 1920 x 1080 piksel gündüz kamerası, 36 kat optik yakınlaştırma, iki eksenli görüntü sabitleme ve yatay eksende 60 dereceden 2 dereceye değişen görüş açısını içeriyor. Ürün sayfasında terminal güdüm seçeneği elektro-optik ya da GNSS olarak tanımlanıyor. Görsel güdüm, hedef sahasının kamera görüntüsü üzerinden tanınması ve terminal yaklaşmanın bu görüntüyle sürdürülmesi anlamına geliyor. GNSS seçeneği ise koordinatı önceden bilinen sabit hedeflere yönelme için ikinci bir yol sunuyor.

Baykar her iki sistem için yapay zekâ destekli otopilot ve optik güdüm ifadelerini kullanıyor. Kamuya açık belgeler algoritmanın eğitim verisini, yanlış tanıma oranını, farklı hava koşullarındaki başarı yüzdesini veya hedef seçme yetkisinin hangi aşamada insanda kaldığını açıklamıyor. Bu nedenle yapay zeka ifadesi, bağımsız hedef belirleme yetkisi ya da her şartta otomatik angajman anlamına genişletilmemeli. Doğrulanabilen bölüm, görüntü işleme ve otonom uçuş işlevlerinin test senaryolarında kullanılmasıdır. Operasyon kuralları ve insan denetiminin ayrıntısı kullanıcı makamların açıklamasına bağlıdır.

Haberleşme menzili ile operasyonel menzil aynı değil

KEMANKEŞ 1 ve 2 için güncel ürün sayfalarında haberleşme menzili 70 kilometrenin üzeri olarak veriliyor. Bu değer, mühimmat ile taşıyıcı veya kontrol zinciri arasındaki veri bağlantısının açıklanan görüş hattı kapasitesidir. Operasyonel menzil ise KEMANKEŞ 1’de 100 kilometre, KEMANKEŞ 2’de 150 kilometre olarak belirtiliyor. Bir mühimmatın uçabildiği mesafenin doğrudan veri bağlantısından uzun olması, uçuşun tamamının aynı bağlantı altında yürütüldüğünü göstermez.

Güncel belgeler, bağlantı ufkunun ötesinde görev geçişinin nasıl yönetildiğini ayrıntılandırmıyor. Benzer biçimde anti-jamming ifadesi karıştırmaya karşı dayanıklılık hedefini anlatır. Frekans yapısı, şifreleme, yedek kanal, karıştırma altında ölçülmüş menzil ve bağlantı kaybı davranışı yayımlanmadığından bunlara ilişkin kesin performans sonucu verilemez.

Test kronolojisi neyi kanıtlıyor

KEMANKEŞ 1 ilk kez 27 Nisan 2023’te başlayan TEKNOFEST’te halka açık biçimde sergilendi. Haziran 2023’teki TB2 atışı motor, ayrılma ve seyir zincirinin birlikte çalıştığını gösterdi. Mart 2025’te iki mühimmatın 100 kilometrenin üzerinde uçup azami uçuş ve dalış denemesini tamamlaması, uzun seyir ve görev sonu dalış profilini doğruladı. Füzenin paraşütle indirilmesi, bu aşamanın harp başlıklı hedef imhasından farklı bir sistem doğrulama faaliyeti olduğunu gösteriyor.

Mayıs 2025’te koordinata dalış, Haziran sonunda AKINCI’dan ilk atış ve hareketli hava hedeflerine görsel dalış, Temmuz başında ise yer hedefi atışları duyuruldu. Hava hedefi senaryosunda başka bir dron tarafından taşınan hedefler iki KEMANKEŞ 1 tarafından vuruldu. Bu sonuç, görsel hedefleme ve hareketli hedef takibi bakımından önemli olsa da hava savunma sistemlerinde kullanılan geniş kapsamlı önleme ölçütlerinin tamamını kanıtlamaz.

KEMANKEŞ 2’nin test süreci Nisan 2024’te başladı ve ikinci sistem doğrulama testi Haziran 2024’te tamamlandı. Baykar bu aşamada jet motorlu uçuş, otonom kontrol ve optik güdüm hedeflerini açıkladı. KEMANKEŞ 2 için kamuya açık kayıtlarda KEMANKEŞ 1’deki kadar ayrıntılı harp başlıklı hedef imha dizisi bulunmuyor. Bu fark, iki modelin olgunluk düzeyi değerlendirilirken korunmalı.

Değişen menzil ve havada kalış rakamları

2023’te KEMANKEŞ adıyla duyurulan ilk konfigürasyon için bir saat havada kalış ve 200 kilometrenin üzerinde görev menzili hedefi verildi. Mart 2025 tarihli KEMANKEŞ 1 test duyurusu da aynı değerleri aktardı. Buna karşılık Haziran ve Temmuz 2025 açıklamaları KEMANKEŞ 1’i yaklaşık 20 dakika ve 100 kilometre ile tanımladı. Bugünkü ürün sayfası da 20 dakika ile 100 kilometreyi kullanıyor. Mart 2025’teki 100 kilometrenin üzerindeki gerçek uçuş, bu güncel menzil sınıfıyla uyumlu bir test sonucudur.

KEMANKEŞ 2 için Nisan ve Haziran 2024 duyurularında bir saat ve 200 kilometrenin üzeri hedeflendi. Güncel ürün sayfası 30 dakika ve 150 kilometre veriyor. En güvenli yaklaşım güncel katalog değerini esas almak, eski rakamı tarihli geliştirme beyanı olarak göstermek ve testte ölçülen mesafeyi ayrıca yazmaktır.

Faydalı yük, harp başlığı ve hedef türleri

Ürün sayfaları KEMANKEŞ 1 için 10 kilogram, KEMANKEŞ 2 için 20 kilogram faydalı yük kapasitesi açıklıyor. Faydalı yük kapasitesi, doğrudan patlayıcı harp başlığı ağırlığı olarak okunamaz. Görev bilgisayarı, kamera, arayıcı başlık, tapa, bağlantı birimleri ve diğer bileşenlerin bu toplam içindeki payı açıklanmış değildir. Patlayıcı türü, parçacık etkisi, zırh delme yeteneği ve tapa seçenekleri de kamuya açık güncel katalogda ayrıntılandırılmıyor.

KEMANKEŞ 1’in 2025 testleri sabit yer hedefi ile havada taşınan hareketli küçük hedefe karşı vuruş gösterdi. Bu, aynı gövdenin farklı terminal görev profillerine programlanabildiğini ortaya koyuyor. Ancak her hedef sınıfı için aynı harp başlığı kullanıldığı, hava hedefi rolünün operasyonel kabul aldığı veya sistemin geleneksel hava savunma füzesinin yerini aldığı sonucuna varılamaz. Açıklanan sonuç bir geliştirme testidir.

Üretim, teslimat ve ihracat durumu

Baykar KEMANKEŞ ailesinin geliştirme ve platform entegrasyon testlerini kamuya açık biçimde sürdürüyor.

Baykar’ın TB2 ve AKINCI için geniş ihracat sözleşmesi ağı bulunması KEMANKEŞ açısından muhtemel bir taşıyıcı tabanı oluşturabilir. Taşıyıcı platform müşterilerinin bu mühimmatı otomatik olarak aldığı varsayılamaz. İhracat değerlendirmesi ancak Baykar, Savunma Sanayii Başkanlığı, müşteri ülke veya güvenilir sözleşme belgesi belirli bir programı doğruladığında yapılabilir.

15 Ekim 2026 itibarıyla genel değerlendirme

KEMANKEŞ ailesinin en güçlü yanı, Baykar’ın hava platformları, elektro-optik görüntü işleme, veri bağlantısı ve görev yazılımı birikimini tek kullanımlık jet motorlu bir mühimmat gövdesinde birleştirmesidir. KEMANKEŞ 1’in TB2 ve AKINCI’dan gerçekleştirilen atışları, uzun seyir denemesi ile hava ve yer hedeflerine karşı görsel dalışı temel işlev zincirinin sahada sınandığını gösteriyor. KEMANKEŞ 2 ise daha ağır faydalı yük ve RATO seçeneğiyle aynı yaklaşımı kara konuşlu kullanıma açmayı amaçlıyor.

Bununla birlikte aileyi operasyonel bir sistem olarak tanımlamak için açıklanmayan eşikler bulunuyor. Bunlar nihai konfigürasyon kabulü, seri üretim, kullanıcı teslimatı, harp başlığı çeşitleri, karıştırma altındaki doğrulanmış performans ve gerçek birlik yapısıdır. Güncel ürün sayfaları önceki tanıtım değerlerinden daha düşük fakat daha somut bir teknik çerçeve sunuyor. Bu nedenle bugün için en doğru tanım, KEMANKEŞ 1’in çoklu atışlı test aşamalarını geride bıraktığı, KEMANKEŞ 2’nin ise kara ve hava fırlatma seçenekleriyle doğrulama süreci devam eden tamamlayıcı bir aile üyesi olduğudur.

KEMANKEŞ’in önemli tarihleri

  1. 27 Nisan 2023: KEMANKEŞ 1, TEKNOFEST İstanbul’da ilk kez halka açık biçimde sergilendi.
  2. 14 Haziran 2023: Bayraktar TB2’den ilk motorlu atış yapıldı. Mühimmat bırakıldıktan sonra 33 kilometre uçtu.
  3. 16 Nisan 2024: KEMANKEŞ 2’nin Keşan’daki sistem doğrulama test süreci başladı.
  4. 13 Haziran 2024: KEMANKEŞ 2’nin ikinci sistem doğrulama testi tamamlandı.
  5. 23 Mart 2025: İki KEMANKEŞ 1, TB2’den ayrılarak 100 kilometrenin üzerinde uçuş ve dalış testini tamamladı.
  6. 17 Mayıs 2025: KEMANKEŞ 1 için koordinata dalış testi kamuoyuna duyuruldu.
  7. 28 Haziran 2025: KEMANKEŞ 1 ilk kez AKINCI’dan ateşlendi ve hareketli hava hedeflerine karşı görsel dalış yaptı.
  8. 3 Temmuz 2025: AKINCI’dan bırakılan KEMANKEŞ 1 mühimmatları yer hedefi atışını tamamladı.
  9. 15 Ekim 2026: Güncel ürün sayfaları KEMANKEŞ 1 için 100 kilometre, KEMANKEŞ 2 için 150 kilometre operasyonel menzil gösteriyor.

Sık sorulan sorular

KEMANKEŞ 1 ile KEMANKEŞ 2 arasındaki temel fark nedir?

KEMANKEŞ 1, 45 kilogram azami kalkış ağırlığı ve 10 kilogram faydalı yükle TB2, TB3 ve AKINCI gibi hava platformlarından bırakılmak üzere tasarlanır. KEMANKEŞ 2 ise 75 kilogram ağırlık, 20 kilogram faydalı yük, 150 kilometre operasyonel menzil ve roket yardımlı kara fırlatma seçeneğiyle daha büyük ve daha esnek konuşlandırılabilen modeldir.

KEMANKEŞ 1’in menzili 100 kilometre mi, 200 kilometrenin üzerinde mi?

Güncel Baykar ürün sayfası operasyonel menzili 100 kilometre olarak veriyor. 2023 ve Mart 2025 duyurularındaki 200 kilometrenin üzeri ifade, önceki geliştirme hedefi veya o dönemin tanımıdır. Mart 2025 testinde 100 kilometrenin üzerinde gerçek uçuş açıklandı. Güncel konfigürasyon için 100 kilometre esas alınmalıdır.

KEMANKEŞ 2 karadan fırlatılabilir mi?

Baykar’ın güncel ürün sayfası KEMANKEŞ 2 için roket yardımlı kalkış ve mobil kara unsurlarından fırlatma seçeneği tanımlıyor. Sistem aynı zamanda havadan bırakılabilecek ve AKINCI ile bütünleştirilebilecek şekilde tasarlanıyor. Birlik yapısı, fırlatıcı adedi ve operasyonel kabul durumu henüz kamuya açıklanmış değildir.

KEMANKEŞ ailesindeki yapay zeka ne yapıyor?

Kamuya açık tanım, yapay zeka destekli otopilot ile optik hedef tanıma ve terminal güdüm işlevlerini kapsıyor. Bu nedenle sistemin insan onayı olmadan her durumda hedef seçtiği veya angajman kararı verdiği sonucuna varılamaz.

KEMANKEŞ 1 ve 2 envantere girdi mi?

KEMANKEŞ 1 hava ve yer hedeflerine karşı çok sayıda test tamamladı. KEMANKEŞ 2 için sistem doğrulama faaliyetleri duyuruldu. Test başarısı, teslimat ve operasyonel hizmete girişten ayrı bir aşamadır.

Kaynaklar: Baykar KEMANKEŞ 1 ürün sayfası · Baykar KEMANKEŞ 2 ürün sayfası · Baykar KEMANKEŞ 1 teknik föyü · Baykar KEMANKEŞ ilk atış testi · Baykar KEMANKEŞ 2 ikinci sistem doğrulama testi · Baykar KEMANKEŞ 1 azami uçuş ve dalış testi · Baykar AKINCI’dan KEMANKEŞ 1 hava hedefi testi · Baykar KEMANKEŞ 1 yer hedefi testi · Defence Turk KEMANKEŞ 1 hava hedefi haberi

Görsel: Baykar, MLHSFRN / Wikimedia Commons (CC0)