Savunma Sanayi

YAKTU KİDA nedir? Menzili, özellikleri ve sürü kabiliyeti

STM’nin YAKTU kamikaze insansız deniz aracı, yüksek süratli tek yönlü taarruz ve koordineli sürü görevleri için geliştiriliyor. Açıklanan teknik değerler, dizel ve su jeti tahriki, haberleşme seçenekleri ve Ekim 2026’daki üretim beyanları, teslimat hedeflerinden ayrı ele alınıyor.

Özgür Güleryüz, SAHA 2026’da YAKTU sergi maketinin yanında. 6 Mayıs 2026 tarihli arşiv fotoğrafı, deniz testi görüntüsü değildir.

YAKTU, STM tarafından geliştirilen bir kamikaze insansız deniz aracı. KİDA kısaltması bu görev sınıfını ifade ediyor. Deniz yüzeyinde ilerleyen platform, üreticinin tanımına göre su üstü hedeflerine karşı tek yönlü taarruz için tasarlanıyor. Bir denizaltı, mayın arama robotu veya tekrar tekrar füze ateşleyen devriye botuyla aynı görev tanımına sahip değil.

STM’nin 6 Mayıs 2026 tarihli tanıtımı liman savunmasından açık deniz görevlerine uzanan bir kullanım alanı tarif ediyor. Bu açıklama ürünün amaçlanan görev çerçevesini gösteriyor. Her deniz durumunda görev yapabildiği veya bütün kullanıcı ihtiyaçları için kabul edildiği sonucunu vermiyor. YAKTU’yu değerlendirirken asıl soru, teknenin adından çok hangi görevi hangi koşullarda gerçekleştirmek üzere geliştirildiği olmalı.

YAKTU KİDA künyesi

GörevTek yönlü su üstü taarruzu
Boyut5,8 × 1,6 metre
Deplasman1,7 ton
Azami devamlı sürat50+ knot
Seyir menzili200 deniz mili
TahrikBir dizel ana makine ve bir su jeti

Boyut, sürat ve menzil değerleri nasıl okunmalı?

STM kataloğunda ve Defence Turk’ün teknik tablosunda tam boy 5,8 metre, genişlik 1,6 metre, tasarım su çekimi 0,4 metre ve deplasman 1,7 ton olarak veriliyor. Azami devamlı sürat 50 knotun üzerinde, servis sürati ise 20 knotun üzerinde açıklanıyor. Bunlar farklı çalışma koşullarını anlatan iki hız değeri. Menzil satırındaki 200 deniz mili, özellikle 20 knot sürat koşuluna bağlanıyor.

Bu nedenle en yüksek hız ile en uzun menzil aynı anda sağlanmış bir deneme sonucu gibi birleştirilemez. Yaklaşık 370 kilometreye karşılık gelen 200 deniz mili, seyredilebilen toplam uzaklığı anlatır. Haberleşme mesafesi, kıyıdan görev yarıçapı veya harp başlığının etki alanı değildir. STM’nin tanıtım metnindeki 200 deniz milini aşan menzil ifadesiyle teknik tablodaki koşullu 200 deniz mili değeri arasında, okur için daha açıklayıcı olan bilgi hız koşulunu koruyan tablodur.

Motor ve güç grubu hakkında ne biliniyor?

Anadolu Ajansının 6 Mayıs tarihli tanıtım haberinde tahrik yapısı bir dizel ana makine ve bir su jeti olarak aktarılıyor. Böylece sistemin genel güç grubu düzeni biliniyor. Ancak motorun markası, modeli, beygir gücü ve yakıt kapasitesi bu açıklamada verilmiyor. Su jeti ünitesinin üreticisi de belirtilmiyor.

Aynı gövde boyuna sahip araçlar farklı yük, sürat ve dayanıklılık gereksinimleriyle geliştirilebilir. YAKTU için yerli geliştirme ifadesi kullanılması, adı açıklanmamış her mekanik parçanın Türkiye’de üretildiğini kanıtlamaz. Güç grubunun kökeni konusunda ürün özelinde bir tedarik veya üretici açıklaması gerekiyor.

Sensörler ve haberleşme seçenekleri

STM’nin ürün sayfasında GNSS alıcı ve anteni, seyir ve gözetleme kameraları, görüş hattı haberleşmesi, uydu haberleşmesi ve taşınabilir kontrol sistemi sıralanıyor. Bu liste konumlama, görüntüleme ve komuta bağlantısının ayrı bileşenlerden oluştuğunu gösteriyor.

Görüş hattı bağlantısı ile uydu bağlantısı iki ayrı haberleşme seçeneği. Katalog menzili bunlardan herhangi birinin garantili kapsama uzaklığı olarak okunamaz. Bu konuda YAKTU’ya özgü koşulları açıklanmış bir test sonucu olmadan kesin bir elektronik harp dayanıklılık seviyesi vermek mümkün değil.

STM YAKTU KİDA insansız deniz aracı
YAKTU KİDA insansız deniz aracı.

Sürü kabiliyeti neyi ifade ediyor?

STM, YAKTU’nun birden fazla araç arasında anlık bilgi paylaşımına ve otonom görev dağılımına dayanan bir mimari kullandığını belirtiyor. Ürün açıklamasında, araç kaybı durumunda kalan birimlerin görev devamlılığını üstlenmesi de hedeflenen işlevler arasında yer alıyor. Bu yaklaşımın esas farkı, birden fazla teknenin aynı anda denizde bulunmasının ötesinde koordinasyon sağlaması.

Şirketin otonomi sayfası sürü bölünmesi, düzen kontrolü, alan taraması ve engelden kaçınmayı farklı insansız sistemlerde geliştirilen işlevler olarak anlatıyor. Bununla birlikte genel teknoloji birikimi, YAKTU’nun her işlevinin kabul testinden geçtiğini göstermez. Başka bir STM ürününün sürü gösterimi de YAKTU adına yapılmış bir deniz denemesi sayılamaz. Sürü sayısı, deniz koşulları ve test sonuçları açıklanmadığında üreticinin kabiliyet tanımı ile sahada ölçülmüş performans birbirinden ayrılmalı.

Harp başlığı ve görünürlük konusunda sınırlar

Kamikaze görev tanımı, aracın vurucu yükünü hedefe taşıdığı tek yönlü kullanım mantığını anlatıyor. Deplasman değerinden harp başlığı ağırlığı çıkarılamaz. Teknenin toplam kütlesi ile taşıdığı vurucu yük aynı veri değildir.

STM düşük silüet ve kompakt tasarımı tespit edilmeyi zorlaştıran özellikler olarak sunuyor. Bunlar tasarım yaklaşımını tarif eden üretici ifadeleri. Kamuya açıklanmış radar kesit alanı veya karşılaştırmalı algılama deneyi olmadan görünmezlik iddiasına dönüştürülmemeli. Fotoğrafta küçük görünmek, belirli bir radar veya elektro-optik sistem karşısında ne zaman tespit edileceğini hesaplamak için yeterli bilgi sağlamaz.

Tanıtımdan üretim açıklamasına uzanan kronoloji

YAKTU’nun kamuoyuna tanıtıldığı somut tarih 6 Mayıs 2026. Anadolu Ajansı, SAHA 2026’daki lansmanı ve STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz’ün açıklamalarını aynı gün aktardı. Bu tarih ürünün sergilendiğini doğruluyor. İlk denize indirme, ilk otonom seyir veya ilk canlı atış tarihleri olarak kullanılamaz.

1 Ekim’de yayımlanan gdh söyleşisinde Güleryüz, Savunma Sanayii Başkanlığı ile sözleşmenin imzalandığını ve üretime başlandığını söyledi. Teslimatlar için kesin tarih vermedi, bir ila iki yıllık bir hedef çerçevesi çizdi. Bu ifade sözleşmenin bütün takvimini veya her aracın teslim gününü açıklamıyor. Ayrıca sözleşmenin imza günü de röportajın yayın tarihiyle aynı kabul edilemez. Programın Mayıs tanıtımından Ekim üretim beyanına ilerlediği söylenebilir, aradaki bütün test aşamalarının tamamlandığı söylenemez.

16 Ekim 2026 itibarıyla teslimat ve ihracat

İhlas Haber Ajansının 4 Ekim tarihli ayrı söyleşisinde Güleryüz, YAKTU sözleşmesinin imzalandığını ve üretimin devam ettiğini yeniden belirtti. Böylece Ekim başındaki üretim açıklaması ikinci bir görüşmede de yer aldı. Fakat bu açıklama teslim edilen araç sayısı, kullanıcı kabulü veya operasyonel göreve başlama tarihi içermiyor. Üretimin sürmesiyle envantere giriş aynı aşama değil.

STM’nin 7 Eylül fuar duyurusu YAKTU’yu Polonya’daki MSPO programına dahil ediyor. Bu, dış pazara tanıtım yapıldığını gösteren bir kayıt. Açıklamada YAKTU için imzalanmış bir ihracat siparişi veya yabancı kullanıcı teslimatı duyurulmuyor. Şirketin başka gemi ya da İHA ihracatları da bu ürüne aktarılmamalı. Mevcut bilgilerle üretim faaliyeti ve uluslararası pazarlama görünür durumda, kesinleşmiş teslimat ayrıntıları ise sınırlı.

NETA 300 ve TENGİZ ile farkı

STM NETA 300, YAKTU’dan farklı olarak su altında çalışan otonom bir araç. Üreticinin NETA sayfası mayınların ve mayın benzeri nesnelerin sonarlarla aranması, tanımlanması ve sınıflandırılmasını öne çıkarıyor. İki kişinin taşıyabildiği modüler yapı, su altı incelemesi ve mayın karşı tedbirleri etrafında şekilleniyor. Bu nedenle NETA’nın dalış derinliği ya da sonar özellikleri YAKTU’ya ait teknik bilgiler arasında gösterilemez.

TENGİZ ise STM’nin ekstra büyük sınıf otonom su altı platformu olarak tanımlanıyor. Üretici bu araç için uzun süreli görevler ve farklı faydalı yükler taşıyan modüler bir mimari açıklıyor. YAKTU’nun yüksek süratli su üstü taarruz göreviyle aynı ürünün büyük varyantı değil. Üç sistemin ortak noktası şirketin insansız deniz araçları portföyünde bulunmaları. Görev ortamı, geri dönüş beklentisi ve taşıdıkları yükler açısından birbirlerinin yerine geçen platformlar değiller.

Yerli geliştirme ve izlenecek sonraki eşikler

STM’nin lansman açıklaması yerli donanım ve millî yazılım mimarisini vurguluyor. Açıklanan mühendislik kapsamı, deniz platformu tasarımıyla otonom sistem yetkinliğinin birleştirilmesi. Bu, Türkiye’de geliştirilen bir ürün programını anlatmak için dayanak oluşturuyor. Ancak yüzdelik yerlilik oranı, motorun kökeni veya bütün sensörlerin tedarikçisi hakkında aynı açıklamadan ilave sayılar üretilemez.

Bundan sonraki belirleyici gelişmeler ürün özelindeki deniz denemeleri, koşulları açıklanmış performans sonuçları ve kullanıcı kabulü olacak. Sipariş miktarı ile teslimat takviminin açıklanması da programın ölçeğini görünür kılacak. Bugünkü tablo, tanıtılmış ve üretimi sürdüğü yönetim tarafından açıklanmış bir platforma işaret ediyor. Teslim edilmiş ve operasyonel kullanımı belgelenmiş bir sistem ifadesi için henüz burada sunulandan daha ileri bir kanıt gerekiyor.

YAKTU KİDA’nın önemli tarihleri

  1. 6 Mayıs 2026: SAHA 2026’da kamuya tanıtıldı.
  2. 7 Eylül 2026: STM, YAKTU’yu MSPO fuar programında duyurdu.
  3. 1 Ekim 2026: Güleryüz sözleşme ve üretim başlangıcını açıkladı. Teslimat için kesin tarih vermedi.
  4. 4 Ekim 2026: İHA söyleşisinde üretimin sürdüğü belirtildi.

Sık sorulan sorular

YAKTU’nun menzili kaç kilometre?

STM teknik tablosu 20 knot süratte 200 deniz mili veriyor. Bu yaklaşık 370 kilometre seyir uzaklığına karşılık geliyor. Değer, azami hızda aynı menzilin elde edildiğini veya haberleşme bağlantısının bu uzaklığa ulaştığını göstermez. Tanıtımdaki daha geniş menzil ifadesi yerine hız koşulu korunmalı.

YAKTU hangi motoru kullanıyor?

Açıklanan düzen bir dizel ana makine ve bir su jeti ünitesinden oluşuyor. Motor markası, model, güç ve yakıt kapasitesi incelenen ürün açıklamalarında belirtilmiyor. Bu nedenle motorun yerlilik oranı veya başka bir tekneyle ortaklığı hakkında kesin bilgi verilemiyor.

YAKTU Deniz Kuvvetlerine teslim edildi mi?

Ekim 2026 söyleşileri sözleşme ve devam eden üretimden söz ediyor. 1 Ekim tarihli gdh söyleşisindeki teslimat çerçevesi bir hedef, gerçekleşmiş kabul değil.

YAKTU bir su altı aracı mı?

Hayır. YAKTU su üstünde çalışan, tek yönlü taarruz görevli bir KİDA. Aynı şirketin NETA 300 ve TENGİZ ürünleri su altı araçları. Bu sistemlerin derinlik, sonar, görev süresi veya faydalı yük bilgileri YAKTU’ya aktarılmamalı.

Kaynaklar: STM · STM — YAKTU lansman açıklaması · Anadolu Ajansı — SAHA 2026 lansmanı ve fotoğraf · gdh — Özgür Güleryüz ile proje ve teslimat söyleşisi · İHA / Foreks — Üretim açıklaması · STM — Üç kıtada fuar programı · STM — Otonom sistem mimarisi · STM — NETA 300 ürün bilgileri · STM — TENGİZ ürün bilgileri · STM — İnsansız deniz araçları görev ayrımı · Defence Turk — YAKTU teknik özellikler tablosu

Görsel: Anadolu Ajansı