Bilim dünyası, demans ve kanser gibi pek çok ciddi hastalık için temel risk faktörü kabul edilen kronik yaşlanma iltihabının arkasındaki yeni bir hücresel nedeni ortaya çıkardı. Yapılan son araştırmalara göre keşfedilen söz konusu mekanizma, halihazırda insanlar için onaylanmış bir ilaç yardımıyla kontrol altında tutulabiliyor.
Laboratuvar ortamında yürütülen preklinik çalışmalarda, yaşlanmaya bağlı yapısal değişimlerin başarıyla geri döndürüldüğü gözlendi. Normal şartlarda bölünmeyi durduran yaşlı hücreler, zamanla işlevlerini kaybederek vücutta kronik iltihaplanmayı besleyen moleküller salgılamaya başlıyor.
Uzmanlar, ilgili süreçte nükleik asitlerden oluşan ve gen fonksiyonları ile DNA onarımını düzenleyen “R-loops” isimli geçici yapıların kritik bir rol oynadığını tespit etti. Sağlıklı hücrelerde çekirdek içinde kalan söz konusu yapılar, yaşlanan hücrelerde ise dışarı sızarak bağışıklık sistemini alarm durumuna geçiriyor.
Fareler testlerinde büyük başarı sağlandı
Araştırma sonuçları, hücre çekirdeğini terk eden R-halkalarının sitoplazmaya geçerek orada biriken genetik atıklarla birleştiğini gösteriyor. Bağışıklık sistemi, hücre çekirdeğinin dışındaki söz konusu kompleksi doğrudan bir tehdit olarak algılayıp kronik iltihap reaksiyonunu başlatıyor.
Uzmanlar, sürecin yönetiminde XPO1 adı verilen taşıyıcı protein ile genetik atıklara bağlanmayı sağlayan DDX1 proteininin görev aldığını netleştirdi.
Söz konusu moleküler zinciri kırmak isteyen araştırmacılar, çoklu miyelom tedavisinde halihazırda kullanılan “Selinexor” isimli ilacı test etmeye karar verdi. XPO1 proteininin aktivitesini baskılayan ilgili ilaç, R-halkalarının hücre çekirdeğinden dışarı salınmasını tamamen engelledi.
Fareler üzerinde denenen yöntem sayesinde karaciğer hasarı, yağ dokusu birikimi ve kas kütlesi kaybı gibi yaşlılık belirtilerinde gözle görülür bir azalma sağlandı.